BÁNH RĂNG BỪA – MÓN QUÀ XỨ THANH Ở PLEIKU

Thứ năm - 18/02/2021 12:58

Tác giả: Thuận Ánh

Lập nghiệp nơi xứ người cần hòa nhập với bao nhiêu thứ lạ. Nhiều năm rồi, thèm những món ăn dân dã quê hương mà đành ngậm ngùi hình dung từ kí ức xa xăm. Bất chợt nhìn thấy một cái tên thân thuộc ngang lối đi về, lòng chộn rộn bao điều khó tả. Toàn thân run lên như trước một lỗi lầm vì lỡ lãng quên một món ngon mà mình từng “nghiện”. Bánh răng bừa – chắc chỉ có xứ Thanh mới gọi bánh bằng cái tên làng quê thôn dã như vậy. Nó đang xuất hiện trước mắt, không phải trùng tên gọi của loại bánh nào khác. Nó là “ bánh răng bừa” chính gốc xứ Thanh.

Tấm biển Bánh răng bừa nằm khiêm tốn ở góc chợ dân sinh ngay ngã ba đường Lạc Long Quân và Âu Cơ, thành phố Pleiku. Bà Nguyễn Thị Hoa- người bán bánh răng bừa niềm nở như bao bà bán bánh ở chợ quê mình ngày ấy. Giọng quê nhỏ nhẻ: bánh Thanh Hóa đây cháu, cháu ăn thử đi rồi ra mua ủng hộ bà. Khi biết tôi là con dân Thanh Hóa, đang thèm bánh răng bừa và nay bắt gặp món quà quê quý giá, bà bắt chuyện với tôi như là người cùng làng đã lâu rồi không gặp. Đúng hương vị của quê hương mình. Đúng cái bánh ngày xưa mẹ hay làm cho tôi ăn mỗi khi nhà có giỗ, tết. Chiếc bánh phải nhỏ, thon, dài như cái răng bừa, được gói bằng lá dong, cố định hình dạng bánh bằng các nếp gấp lá chứ không phải bằng dây cột bánh. Cái bánh lấy ra từ thùng xốp còn nóng hôi hổi, thơm mùi gạo đặc biệt của xứ Thanh. Chỉ có gạo ấy mới làm được bánh này. Mẹ tôi nói thế.

 
banh rang bua chay van giang thuc pham sach 102 food 359538

Tuy còn nhiều khâu để làm nên bánh này, nhưng khâu đầu tiên phải là khâu chọn gạo. Gạo không khô rời, cũng không dẻo. Gạo xay bột nước rồi đem giáo lên. Khâu giáo bột rất quan trọng. Người giáo bột phải đều tay khuấy bột trên bếp lửa. Lửa đều, không to, không nhỏ. Và người giáo bột phải kiên trì khuấy để bột không bị bén nồi hoặc chín không đều. Tới lúc bột sánh lại vẫn phải khuấy đều và càng phải khuấy nhanh. Vì vậy cần tay khỏe và đổi nhau mà khuấy.

Ngày còn nhỏ, mẹ tôi bảo bột giáo ngon là do vía người giáo bột. Người ấy nhẹ vía, nghĩa là tính tình hòa nhã, nhẹ nhàng, tươi vui thì mới giáo bột ngon được. Mà bột giáo ngon thì mới có bánh ngon. Bột giáo vừa phải, không chín, không sống, đủ độ kết dính. Người làm bánh lấy cái đũa bếp (quê tôi gọi là đũa cả), quẹt bột từ cái xoong vừa giáo xong, phết vào cái lá dong cho gọn rồi nhanh tay mết bột, gói, gấp lá xếp vào nồi luộc. Lúc gói cũng cần nhanh tay bởi nếu bột nguội thì bánh không chắc, không dẻo dai. Cái bánh nhỏ thế, dài thế nhưng khi bóc lá ra, bánh cầm trên tay không dính, lắc qua lắc lại không gãy.

Một số người ở Bình Định ăn bánh thì cho là nó giống bánh nậm quê họ. Nhưng bánh nậm không cần bột chắc, bánh dẻo dai như vậy. Nghĩa là khâu giáo bột rất đơn giản nên bánh không thể cầm trên tay ve vẩy như bánh răng bừa được, mặc dù nó cùng làm bằng bột gạo, nhân thịt xào mộc nhĩ (nấm mèo). Bởi thế, nhiều lần ăn các loại bánh giống giống nhau như bánh nậm, bánh lá… nhưng tôi luôn ao ước được ăn cái bánh răng bừa dẻo dai của quê tôi. Cũng có thể bánh ngon còn bởi nó chứa bao kỷ niệm về miền quê nghèo nàn nhưng thanh bình, yên ả. Món bánh này chỉ cần chấm với nước mắm trong (nước mắm nguyên chất), xắt thêm vài miếng ớt tươi, nêm thêm chút xíu bột ngọt.

 
unnamed

Không phải là quê tôi không ăn loại mắm giã chung chanh đường ớt tỏi, mà là chấm nước mắm trong để giữ nguyên hương vị của bánh. Mùi thơm của lá dong, mùi của gạo đặc biệt ấy làm cho món bánh mãi mãi không thể thay thế bằng hương vị nào khác. Không nhiều người làm được bánh răng bừa đúng hương vị xứ Thanh. Vậy mà tại Pleiku, nơi cách xa xứ ấy hàng ngàn km lại có món bánh đúng hương vị quê hương như thế khiến tôi tự hào đi giới thiệu với bạn bè các miền quê khác hiện đang sinh sống ở Pleiku và được mọi người rất thích. Đã có những khách hàng đặt bánh này làm món ăn lót dạ trước khi vào tiệc. Ông bà có thể làm bánh đảm bảo đủ cung cấp cho đám cưới cả ngàn người. Có bạn bè quê hương nhưng đang ở những nơi xa, nghe tôi nói về món bánh này đang có người làm ở Pleiku, nơi tôi đang ở thì họ nhờ tôi gửi xe khách cho họ. Bánh răng bừa xứ Thanh ở Pleiku đã đóng thùng đi đến các tỉnh lân cận như Kon Tum, Đắc Lắc, đến các tỉnh xa như Vũng Tàu, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh.

Món bánh quê hương khiến người ta bồi hồi không chỉ bởi giá trị vật chất, nó là cái hồn người dân xứ Thanh khi họ làm nó bằng cả tình cảm và sự khéo léo của mình. Nó không có bí quyết gì, và người làm bánh cũng không dấu diếm cách làm bánh nhưng không phải ai cũng làm được cái bánh đúng chất xứ Thanh. Cái bánh đúng chất xứ Thanh phản ánh cái hồn người dân xứ Thanh mộc mạc, chất phác như nguyên liệu làm ra nó, nhưng thơm và dẻo dai như cái khéo léo, điềm đạm của người làm bánh. Tôi và những người con xứ Thanh đang tha phương ở mọi miền đất nước đều tự hào về món quà quê dân dã này. Món bánh răng bừa – đặc sản xứ Thanh.
T.A

Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 1 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập15
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm13
  • Hôm nay2,136
  • Tháng hiện tại28,100
  • Tổng lượt truy cập3,181,710
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây