MAI VÀNG PHƯƠNG NAM- LINH HOA MÙA XUÂN

Thứ hai - 18/01/2021 21:50
Tác giả: Hoài Hương 

Thật lạ, dải đất cong cong hình chữ “S” nhỏ bé, thế mà ông Trời ban cho mùa xuân phương Bắc- phương Nam hai khí sắc khác nhau lạ lùng. Phương Bắc lạnh, ẩm ướt, sương- mưa giăng mắc. Phương Nam nắng ấm tràn trề như rắc vàng mật.

Và hoa, cũng kỳ lạ, cùng một họ nhưng phương Bắc là sắc Đào hồng đỏ tuyệt mĩ, kiều diễm như má hồng môi son thiếu nữ, còn phương Nam- vàng rực cánh Mai, sang cả quí phái nhưng đầy phóng khoáng của miền nắng gió.

Cũng không hiểu từ khi nào và như thế nào mà những cây mai rừng đã “vượt thoát” khỏi các triền núi cao ngất lởm chởm đá, để rồi có mặt như một sứ giả mùa xuân ở khắp vùng châu thổ phương Nam, hay chính do những thần tiên theo ý Trời ban tặng cho miền đất này loài hoa tượng trưng cho mùa xuân nơi những khí chất đặc biệt không loài hoa nào có được.

 
hoa mai

Ở những lễ hội hoa, “Tứ hữu”: Mai- Lan- Cúc- Trúc luôn là tâm điểm, và Mai, bao giờ cũng đứng hàng đầu. Trong vườn xuân rực rỡ đủ các loài kỳ hoa dị thảo, hồng nhung kiêu sa lộng lẫy, mẫu đơn loan phụng sang trọng, thủy tiên nguyệt cầm thơm ngát… hoa Mai nổi bật lên với dáng vẻ cứng cáp của thân gốc, mạnh mẽ của những cành đâm ngang sổ dọc, dịu dàng mềm mại của những đường uốn cong, mảnh mai quí phái của cành hoa và màu vàng cứ rực lên trong nắng, hòa lẫn vào nắng, cho người ngắm hoa phải say, cái say ngấm từ từ như uống ly rượu ngọt.
Hoa Mai không đẹp lồ lộ như các loài hoa khác, mà kín đáo phô diễn vẻ đẹp tiềm ẩn của mình, chỉ có con mắt nhìn, có tâm cảm được mới nhìn thấy vẻ đẹp đó.

Theo quan niệm chung về cây cảnh: nhất hình, nhì thế, tam chi, tứ điệp. Để có được một cây mai theo “thế” như ý, người trồng mai phải mất nhiều năm chăm sóc, uốn tỉa cho đủ tầng, đủ nhánh như “định thế” cơ bản: Thế âm dương thì cây âm bên dưới phải có 3 tầng, 1 ngọn; cây dương bên trên phải có 5 tầng, 1 ngọn…

Thường những gốc mai hay được chọn có những đặc điểm cơ bản: Gốc “lão”, to, da sần xùi, thậm chí có thể có cả rêu, với những dáng “thế”: Phụ tử, huynh đệ, bằng hữu, mẫu tử, tiều phu quảy tử, nghinh phong, xung phong, nhất trụ khi thiên,… Cành mai nhỏ nhưng chắc khỏe, có những dáng như: chân quỳ, hạc bay, phụng hoàng…

Từ dáng cây theo những thế tượng trưng: Long- Phụng- Phong- Vân- Sơn- Thủy…, dáng cành Tam Tài: Thiên- Địa- Nhân, Bốn phương: Thượng- Hạ - Tả- Hữu, đến búp trên cây: búp tròn như hạt cườm là những chùm hoa vàng đang ẩn náu chờ đúng thời khắc bung nở, búp hình móng gà là nơi ẩn thân của những lá non xanh trong như ngọc.

Ngoài những nét trên, mai còn chú trọng đến sự phân chia các nhánh trên một gốc mai như : Nhánh to, nhánh nhỏ, sự sắp xếp các nhánh.. tạo nên “nội khí” của cành mai: Các cành phân chia thứ lớp, bông rải đều, nhánh to khỏe, nhánh uyển chuyển, nụ bụ bẫm, lá non chồi búp…
Người “chơi” mai thuộc hàng nghệ nhân còn phân biệt thêm nhiều thứ khác nữa như: Nhụy âm dương, cành tứ quý. Nhụy âm đương là chỉ đạo vợ chồng, cành từ quý chỉ bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông…

Khi hoa nở, lá chồi ra điểm xuyết cho màu vàng mai thêm quyến rũ. Và hương hoa, không phải ai cũng biết được mùi thơm của Mai vàng. Nó là một thứ hương gọi là “ám hương”, chỉ khi đêm xuống, tiết trời hơi se se, vạn vật ngủ yên, lúc ấy tâm người cũng phải tịnh không vọng động thì mới cảm nhận được hương thơm thanh khiết đầy bí ẩn lẩn quất, càng tịnh, hương thơm càng tỏa ra… Chính điều này cũng tạo nên cốt cách của Mai.

 
mai vàng

Có lẽ thế mà Mai đã song hành cùng nhiều nhà thơ xưa nay. Mai đã đi vào thơ Thiền sư Không Lộ thời Lý, nhà sư Huyền Quang Tôn Giả, một trong ba vị Thiền Tố Trúc Lâm thời Trần, Mai có mặt trong thơ Thần của Nguyễn Trãi thời Lê, Mai được Nguyễn Du, triều Nguyễn mượn để ví vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều, Thúy Vân. Rồi tới Tản Đà, Nguyễn Đình Chiểu, mãi như một tri âm tri kỷ trong thơ của mình.

Những năm tháng chiến tranh chống Mỹ khốc liệt đầy gian khổ hy sinh , nhưng Mai trong vần thơ của Thanh Hải, Chế Lan Viên, Thanh Thảo… vẫn đằm thắm và chứa đựng bao tình yêu trong từng cánh mai.

Người quân tử phương Đông cũng lấy Mai tượng trưng cho khí tiết của mình, như Chu Thần Cao Bá Quát với câu thơ để đời: “Thập tái luân giao cầu cổ kiếm / Nhất sinh đề thứ bái hoa mai – Mười năm chu du tìm gươm cổ / Cả đời chỉ cúi lạy hoa mai”.

Theo sách vở và dân gian thì mai cũng có khá nhiều loại, sơ sơ 14-15 loại, nhưng cơ bản là các loại mai: Khánh khẩu mai, Hà hoa mai, Đàn hương mai, Ban khấu mai, Cẩu đăng mai… Tuy nhiên, theo thông lệ bình thường, người chơi mai, mua mai chỉ chú đến 2 loạị: Mai tứ quý, nở bốn mùa có 5 cánh, bông to, và một loại mai lai ghép có từ 10 cánh trở lên đến 120 cánh và có hương thơm.

“Chơi” mai cũng là một thú chơi tao nhã và cầu kỳ không phải ai cũng có thể biết “chơi”. Mai là loài hoa có linh khí, ngay cả hương thơm của nó cũng rất kín đáo và kén chọn, chỉ có thể “bắt” được mùi hương của nó lúc đêm xuống thật sâu, khí trời mát lạnh ẩm sương, tâm người cũng thật tĩnh lặng mới có thể nhận được hương hoa mai thoang thoảng.

Khi những cơn mưa mùa vừa chấm dứt, tiết trời heo may về đêm như ủ sương cho những gốc mai, cái nắng hanh như vuốt nhẹ thức tỉnh mầm lộc mai..

Và lúc những bầy chim én lũ lượt làm tổ báo hiệu Xuân đến Tết về. Tết ở phương Nam có hai đặc sản không có miền nào sánh được: Dưa hấu - Mai vàng.

Không có Mai thì không còn là Tết, hoa chỉ nở rộ trong 3 ngày Tết nhưng sắc vàng nắng theo suốt cả năm. Những ngày đầu xuân, Mai từ các vườn cây đổ dồn về khu thị tứ, về phố chợ, những cây Mai đặc kín nụ xanh tròn, loáng thoáng vài chiếc lá non xanh tơ, điểm xuyết vài nụ vàng chúm chím, tạo nên không khí Tết.

Nhà giàu đem cả cây Mai về nhà, nhà nghèo dù khó đến đâu cũng cố kiếm một nhành Mai nhỏ bày trên bàn thờ tổ tiên ông bà.

Mai không chỉ là hoa để trang trí cho sắc màu Tết, mà còn là biểu tượng Phúc- Lộc trong năm, Mai như vị thần linh tiên đoán tương lai trong năm mới.

Nếu Mai nở hoa rộ trong ba ngày Tết, cánh hoa đều đặn, sắc vàng tươi là năm đó gia chủ phúc lộc mỹ mãn. Nếu hoa nụ héo, rụng, cánh hoa bé quăn, thì gia chủ sẽ gặp nhiều khó khăn vất vả. Mai là buồn vui một năm mới… nên đối với Mai, không chỉ gượng nhẹ nâng niu “hứng hoa”, mà còn cả sự tôn kính ngầm như “linh hoa” của Xuân. Hết Tết, dù hoa đã rụng hết, không vứt bỏ cành mà giâm dưới đất để trồng thành một cây Mai cho mùa Xuân tới.

 
Thumbnails15402020124030AA3

Ngay từ khi vào “mùa Noel” mai đã được những nhà vườn, dưới bàn tay những nghệ nhân nổi tiếng ở các vùng chuyên mai kiểng ở Tây Nam bộ chăm sóc như Đồng Tháp, Bến Tre, Sa Đéc, Kiên Giang, Cần Thơ… Và một số làng mai truyền thống lâu đời ven ô TP.HCM như: Làng mai Hiệp Bình Chánh, Bình Triệu, Bình Chánh 1, Bình Chánh 2, làng hoa Gò Vấp, làng hoa Hiệp Bình Chánh (Thủ Đức).

23 đưa ông Táo, em đóng hộp kỹ lưỡng một cành mai nhỏ đầy nụ, gửi bảo đảm theo đường chuyển phát nhanh ra phương Bắc…

Em gửi nắng phương Nam để những ngày xuân của anh thật ấm dù không em. Anh khi nhận được đã cẩn trọng cắm vào bình gốm xanh ngọc thật đẹp, lại đốt thêm một cây nến bên cạnh để hoa đỡ bị lạnh.

Giao thừa, bên hai ly rượu đầy, anh nín thở nhìn những nụ mai động đậy tách vỏ xanh hé màu vàng, rồi mở bung từng cánh một… Nắng phương Nam, Xuân phương Nam đang ở bên anh thật gần… Anh tự cụng hai ly rượu mơ màng:
Cạn chén cùng anh người tình xa
Ấm ngọt môi mềm mộng bên hoa...
H.H

Tổng số điểm của bài viết là: 8 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 4 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập21
  • Máy chủ tìm kiếm13
  • Khách viếng thăm8
  • Hôm nay1,511
  • Tháng hiện tại38,750
  • Tổng lượt truy cập3,041,397
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây