Nghiêng mình nhớ quê

Thứ ba - 01/12/2020 02:16

Tác giả: Tống Phước Bảo

1.
Xuôi theo con nước tháng mười nội về Vũng Thơm. Năm nào cũng vậy, dẫu đôi lần ba can ngăn, nội đâu còn trẻ, chỗ đông người, lại ngay mùa lễ hội, rồi lỡ có gì biết tính làm sao. Mấy bận ba nói vậy, nội chỉ thở dài, nội đâu còn trẻ, nên mới da diết mà tìm về, chừng được mấy năm nữa đâu. Nội bảy mươi, chân yếu hẳn, lại thêm cái bệnh cao huyết áp, đi đâu xa, con cháu ở nhà thấp thỏm mà lo. Nhưng nội cũng cứ đi, mỗi năm nội đi có một lần, mỗi năm cũng chỉ có một mùa Ok Om Bok mà bây! Bỏ lửng câu nói của nội, ba kêu má gói đồ đi cùng nội để tiện bề chăm sóc. Phía sau nhà, mấy đứa cháu nhao nhao đòi bánh Pía. Nội gật gù, nụ cười hom hem như chừng chuyến xe về quê đã tới đón ngay đầu cổng nhà.
2.
Ông người gốc Hoa, ở miệt Tân Châu. Năm đó theo đoàn ghe ngo huyện sang thi đấu giao lưu mùa lễ hội Ok Om Bok, phải lòng ngay cô gái bán bánh Pía Vũng Thơm nước da trắng ngần, mái tóc suôn đen dài chấm lưng thon. Sau này, có lần ông kể cùng đám cháu. Bà nội tụi bây đó he, hồi đó mắc cỡ thí mồ, người ta bu lại chọc ghẹo thì mặt đỏ rần rần, hổng biết làm gì, tay chân lóng ngóng. Người ta mua bốn cái bánh Pía à, mà bả gói sao thành sáu cái. Tao cắc cớ ghẹo bả, hai cái dư này, chờ tối nay ra sông Maspero ăn he. Bả lắc đầu nguầy nguậy.
Vậy mà ông thương bà từ buổi đó. Rồi một đôi tháng, ông lặn lội từ Tân Châu qua Vũng Thơm thăm bà, chuyện trò dăm ba câu, lại tất tả đón chuyến xe đò muộn của ngày mà về lại. Đâu chừng một năm sau, cũng ngay ngày hội đua ghe ngo, ông ngỏ lời với bà bằng đôi bông tai mù u. Chiều đó ven bờ kinh sông Đinh, bà lặng yên để ông đeo đôi bông tai mù u. Ven bờ nước lên, điên điển trổ vàng hươm.
Đám cưới ông bà đâu có gì, chỉ xấp Mỹ A trứ danh của xứ lãnh Tân Châu, cùng chục măm lợn gà đãi họ hàng. Bà theo ông về, rồi bắt đầu những chuyến ruổi rong tha hương xa xứ. Dòng đời đưa đẩy ông bà gá phận mình trên đất Sài Gòn cũng bốn mươi năm. Con cháu bắt đầu lớn khôn, khi đã ổn an nhiều thứ, ông với bà mới bắt đầu nhớ quê mà tìm về những mùa ghe ngo trẩy hội sóng nước.
Nhưng rồi ông đi sớm, bà lẩn thẩn mình ên. Mỗi bận giỗ ông, nhất định măm cúng chẳng thể thiếu mấy cái bánh Pía nên duyên chồng vợ. Trong kí ức cũ càng của bà, luôn là mối tình đẹp gắn liền với món bánh quê hương.
3.
Con gái Sơn Đốc phải biết cán bánh phồng, con gái Mỹ Lồng phải biết tráng bánh tráng. Bà người Vũng Thơm, nên bánh Pía như máu mủ ruột rà nuôi nấng bà lớn khôn từ tấm bé. Trong lần khi cao hứng, cắn miếng bánh Pía, nhấp ngụm trà, ngồi nhìn trăng treo nghiêng qua những mái nhà phố, bà hay kể chuyện xưa xa.
Bánh Pía vốn là một trong những đặc sản có nguồn gốc từ Sóc Trăng. Bánh Pía được làm bằng bột mì, đậu xanh, sầu riêng, và lòng đỏ trứng. Pía thiệt ra là “bính”, có nghĩa là bánh, là âm đọc của người Triều Châu hay miệt Nam Bộ thường gọi người Tiều. Bởi Sóc Trăng có sự giao thoa văn hóa của ba dân tộc Hoa, Khmer và Kinh, nên đọc trại miệng lâu dần thành Pía. Cứ vậy mà cái bánh của của Hoa len lỏi thành món trứ danh của cả vùng châu thổ Cửu Long hồi nào hổng hay.
dua ghe ngo 11

Đôi khi bánh Pía còn được gọi là bánh lột da. Bởi các lớp bánh được cán chồng lên nhau một cách khéo léo, và bên ngoài bao phủ bởi lớp vỏ lụa mỏng, dễ lột ra từng lớp khi ăn. Chiếc bánh Pía nhìn từ bên ngoài có màu vàng cam, đôi khi được đóng triện đỏ để phân biệt bánh của nơi nào làm. Bẻ đôi ra, chiếc bánh như vành trăng bán nguyệt ẩn vào bên trong là màu đỏ rực của lòng đỏ trứng, mùi sầu riêng dậy lên như mời gọi, chẳng thể ngăn được cái thèm thuồng của chính mình. Nuốt nước miếng cái ực, vậy là nhai ngấu nghiến.
Nội bảo, hồi xưa làm bánh kiểu thủ công, cực thấu trời, nhưng mà nhìn chiếc bánh nóng hổi ra lò, mùi bánh thơm dậy xực nức lại hả hê lòng dạ, chẳng còn biết mệt nhọc ra sao nữa. Để bánh Pía có được mùi vị, mầu sắc hấp dẫn phải qua rất nhiều công đoạn. Trước tiên, bột mì được trộn nhuyễn với đường cát trắng, nhào nặn nhịp nhàng. Tay xoay đều liên tục để đường thấm vào bột một cách mịn màng. Rồi chia làm hai phần. Phần bột dai được cán mỏng như bánh tráng, cuốn tròn lại, kéo dài ra làm vỏ ngoài cùng. Phần bột xốp được xắt thành khối hình vuông, có kích cỡ vừa lòng bàn tay, được dùng làm vỏ bánh bên trong. Phần này, phải có kĩ thuật nghen bây. Cán sao cho vành mỏng, phần bên trong dày, đặng khi bọc nhân ko bị bể nứt.
Nhân bánh có nhiều loại, nhưng chuộng nhất là nhân đậu xanh, nhân khoai môn. Đậu xanh và khoai môn sau khi hấp chín được trộn đường, xay nhuyễn, cho thêm ít mỡ heo đã thắng lấy nước, tạo nên mùi vị bùi bùi, beo béo hấp dẫn. Phần mỡ làm nhân được xắt sợi ướp đường cho săn, để nhằm giữ được lâu. Lòng đỏ trứng muối được để ngay chính giữa phần bột xốp. Để tạo ra một phong vị khác lạ để bánh Pía vang danh như hôm nay, phải kể đến công của xứ Vũng Thơm. Biết người dân Nam Bộ có đặc tính thích mùi thơm nặng của sầu riêng, nên vài lò làm bánh thử cho thêm thịt sầu riêng xay mịn vào nhân bánh. Bây biết hông, đâu dè nó bắt mùi, nó ngon không thể tả nổi, chính sầu riêng mới làm rạng danh bánh Pía. Khiến không biết bao nhiêu người thèm thuồng. Lâu hổng ăn là nhớ. Mấy người bôn ba xa xứ tuốt tận bên Tây bên Mỹ, mấy bận về Việt Nam lễ Tết, cũng ráng kiếm cho được năm ba cây bánh Pía đem đi làm quà.
Mà cái công đoạn nướng bánh cũng nhiêu khê lắm bây. Độ lửa phải thiệt cao, cứ năm bảy phút, phải lấy bánh ra, lật ngược mặt bánh rồi thoa lên một lớp lòng đỏ trứng và đưa vào lò trở lại. Tầm mười lăm hay hai chục phút sau, khi chiếc bánh chuyển sang màu vàng ươm, quyện mùi sầu riêng thơm hấp dẫn thì mới coi là bánh chín. Lạ một điều heng, không thể ăn một lúc được nhiều nhưng có thể nếm lai rai không biết ngán. Cái này thì đám cháu của nội rành sáu câu. Mấy bận nhà có bánh bía. Chỉ cần nội cắt bánh, để ngay bàn ăn, cứ thế đám cháu của nội, lượn qua lượn lại, bốc một góc tư vậy mà hết cả cây bánh Pía hồi nào hổng ai hay.
4.
Chiều thứ sáu, má điện thoại lên cho ba nói bánh Pía được công nhận là Di sản phi vật thể cấp quốc gia, tỉnh tổ chức lễ hội đón nhận xôm tụ rần rần. Với hơn năm chục năm làng nghề bánh Pía định danh một món ngon nức tiếng thiên hạ, Vũng Thơm vui như Tết, sáng đèn suốt đêm. Nội cứ ra vào mấy lò bánh mà cười tíu tít. Mấy đứa con nhốn nháo hay mình về quê một chuyến đi ba. Vậy là ngay trong đêm chiếc xe mười sáu chỗ từ Sài Gòn nhắm hướng Sóc Trăng mà thẳng tiến.
Hồi đó, có lần nội nói, dân Sóc Trăng hễ nhớ quê mà về hổng được, là cứ ghé đại cái tiệm bánh Pía đầy rẫy ở Sài Gòn mà mua bịch bánh. Hay mấy người Việt mình bên nước ngoài, tại sao cứ phải gói ghém bánh Pía đem đi. Bởi nhớ quê thì tìm vị, cho bỏ cái nỗi thèm. Cắn miếng bánh thôi, là nước mắt lưng tròng, là lòng bời bời kí ức hiện về. Phải là những ai đã mỏi gót đường đời, mới thấm thía hai chữ quê nhà đến nhường nào.
Nội mừng như khóc khi sớm tinh mơ mấy đứa cháu nhí nhố khắp miệt đồng bưng. Sóng nước Sóc Trăng rộn ràng ghe ngo tấp nập cho cuộc vui lớn. Cũng dễ chừng chục năm rồi, mấy đứa trẻ thị thành mới về tắm mát hồn mình trên khúc sông quê. Tay cầm miếng bánh Pía, miệng la í ới cổ vũ đội ghe ngo huyện nhà thi thố. Hai bên ven bờ Maspero, chật kín người hò reo nói cười dần dã, náo động vang trời.
Chiều sẫm tím, ai hát À Day, ai ca Dù Kê, để nỗi thương quê cứ thắt thẻo nghiêng mình theo dáng nội.
T.P.B

Tổng số điểm của bài viết là: 11 trong 3 đánh giá

Xếp hạng: 3.7 - 3 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập13
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm11
  • Hôm nay1,688
  • Tháng hiện tại30,806
  • Tổng lượt truy cập2,925,677
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây