NGƯỜI MIỀN NÚI PHẦN 2: LỘC MƯNG - TRỨNG KIẾN

Thứ hai - 08/03/2021 23:52
Tác giả: Hoàng Duy Tân

Phần 2 - LỘC MƯNG - TRỨNG KIẾN.


"Bao giờ cho đến tháng ba
Hoa gạo rụng xuống thì ta tra vừng." *

Hoa gạo rụng vào tháng ba , rải đỏ đường quê và ngoài đồng. Khung cảnh này đã đi vào thơ ca và quen thuộc với nhiều vùng miền Bắc . Với người miền núi ngoài việc gieo vừng nó còn là tín hiệu mùa của trứng kiến.

Sau 35 năm biền biệt tôi mới có dịp trở lại Hà Nội. Từ bệnh viện Việt Đức nhảy 2 lần xe buýt mới tới Đông Ngạc nằm gần chân cầu Thăng Long . Gặp anh nước mắt tự ứa ra khi hai thằng đàn ông tóc đã bạc ôm nhau vì kẻ nam người bắc hơn nửa thế kỷ mới tìm thấy nhau. Anh lớn hơn tôi 7-8 tuổi . Quãng đời thả trâu, bắt cá chúng tôi từng gắn kết với nhau. Bạn vong niên tiếng cười và niềm vui gửi trọn với nhau, hòa quyện vào máu không phai được. Đêm đó hai anh em trò chuyện khi cười, khi khóc. Anh thú nhận:
- Quãng đời đẹp nhất của con người là thời kỳ đó , nhiều khi nhớ nôn nao ngồi cười một mình cũng thấy sướng. Mày biết không, tao thèm một bữa lộc mưng trứng kiến, không dùng đũa, chỉ dùng tay bốc và xúc ăn mới đã.

Anh tên là Nam, ở quê gọi là Nam Luân theo cách gọi thêm tên cha vào. Anh nhắc tôi cũng thấy nôn nao về món này. Nghe nói Hà Nội cũng có nơi bán trứng kiến do người miền núi mang về bán nhưng đắt lắm. Nửa triệu bạc một ký trứng kiến, nếu là ngày xưa cha tôi và anh đã trở thành triệu phú.

Hàng năm vào giữa tháng ba đã có thể đi thổ trứng kiến. Mùa trứng kiến chỉ kéo dài từ giữa tháng ba đến đầu tháng năm thì hết . Sau đó thì trứng nở thành con và tổ tự tàn đi.Muốn lấy nữa thì phải chờ mùa năm sau.

 
to kien den dieu tri hoi nach

Kiến ở đây là loại kiến gai đen , làm tổ trên cây tầm thấp. Loại kiến này có khắp nơi. Tổ chúng hình cầu như quả bóng chuyền màu đen . Đầu mùa trứng còn non nhỏ li ti và ít, giữa mùa thì trứng chín to dần lên lại nhiều. Để nhận biết nó còn non hay già thì phải quan sát từ bên ngoài. Những tổ kiến còn non chưa lấy được thường màu đen và xung quanh nó nhiều lỗ nhỏ để kiến chui vào. Tổ kiến già hơi hơi ngả màu từ đen sang bàng bạc. Tinh mắt nhìn những lỗ nhỏ kia bị bịt lại phần nhiều đó là lúc trứng chín. Trứng chín có kích thước to bằng thân con kiến , trắng sữa như hạt gạo , nhìn ngon mắt lắm!

Người đi lấy trứng kiến chỉ mang theo dao và cái rá . Nhiều tổ ở cao phải leo cây. Chặt cành cây có tổ kiến khoảng vừa tầm tay và bắt đầu thổ. Dùng dao vạt một đường vào tổ thì thấy ngay cấu trúc bên trong của nó nhiều hang hóc như tổ ong lấm tấm đầy trứng. Lật tổ kiến úp chỗ vừa vạc ấy xuống rá và dùng sống dao hay cái dùi gõ gõ cho trứng ra. Trứng kiến không tròn mà có hình bầu dục màu trắng sữa. Một tổ thường cho ta khoảng gần một bát sứ trứng. Khi thổ hết phía này xong thì vạt tiếp phía sau thổ tiếp chừng nào hết trứng trong tổ thì thôi.

Cách làm xem chừng thật dễ, ngon ăn nhưng thực tế thì gian nan vô cùng. Lũ kiến bị phá tổ bu vào người không sót chỗ nào ra sức cắn hòng ngăn cản nguy cơ mất tổ quốc. Cho nên vừa thổ vừa chạy. Nghĩa là thổ cấp tốc trong chừng nửa phút thì buông tổ kiến xuống cỏ , bẻ nhánh cây nhiều lá tấp lên rá và tổ kiến chủ đích cho kiến bu vào. Thời gian đó thì phủi kiến bu trên người rồi kéo rá di dời chỗ khác cách chừng dăm ba mét , quân số kiến giảm đi nhiều sau mỗi lần thực hiện. Những hồi ức này, lại một lần nữa đưa hình ảnh đôi bàn tay sần lên, chi chít vằn vện nhựa kiến màu nâu của cha tôi ánh lên. Thương đau đáu xưa xa vụng dại lòng tôi. 

Ngày xưa cái áo còn phong phanh không lành lấy đâu ra đồ bảo hộ như bây giờ, hoàn toàn bằng tay chân trần. Trong làng cũng chỉ có dăm ba người có can đảm lấy trứng kiến về ăn. Chỉ cần có đôi ủng , đôi găng tay, cái túi nilon trùm đầu thì đỡ cơ cực biết nhường nào...


Trứng kiến đem về làm sach bằng cách cho vào thau nước. Trứng chìm , bụi bặm nổi lên . Hái vài nắm lộc mưng, lá non cây lộc vừng rửa sạch để cho ráo nước. Trứng nhúng qua nước sôi rồi tiến hành xào nhỏ lửa với lá lốt thài chỉ , nêm nếm và thêm rau mùi vào. Cuối cùng là xoa hai tay vào nhau vỗ bồm bộp vài cái lấy khí thế , vuốt lá mưng xúc trứng kiến tém lại như gói chả và oánh thôi ! Trứng kiến vỡ lụp bụp trong miệng nghe mát mùi sữa và vị ngọt của trứng...Lá mưng ăn kèm là một đặc ân của ông trời khi sinh ra trứng kiến.

Ngày nay với chất lượng cuộc sống, trứng kiến như một đặc sản mà muốn có bữa ngon như ngày xưa chắc chắn tầm triệu bạc đập lên bàn mới mơ được!
H.D.T

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập11
  • Hôm nay1,274
  • Tháng hiện tại36,930
  • Tổng lượt truy cập3,087,867
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây