NHỮNG "DÁNG HÌNH NGHIÊNG" THỔI HỒN VÀO LỤA

Thứ tư - 24/02/2021 11:45
Tác giả: Lê Hà 

“Nắng Sài gòn anh đi mà chợt mát
Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông…”
Nhà thơ Nguyên Sa đã phải thốt lên như thế khi gặp “Áo lụa Hà Đông” để rồi nhạc sĩ Ngô Thụy Miên thổi hồn vào nó làm nên một ca khúc nhẹ nhàng, sâu lắng mà say đắm người nghe.

Lụa Hà Đông là nói đến làng lụa trứ danh Vạn Phúc, một làng nghề truyền thống có hàng ngàn năm tuổi, là cái nôi lụa gấm ở Việt Nam và là điểm đến của nhiều người khi ghé thăm Hà Nội. Vạn Phúc có khoảng trên 70 loại the, lụa, gấm, lĩnh khác nhau như Băng hoa, Long phượng, mây bay, tứ quế, tra sơn, lụa vân, đặc sắc và tinh tế. Nói đến lụa vân thì chẳng ở đâu được đẹp bằng Vạn Phúc. Những tấm lụa mỏng có cả hoa nổi, hoa chìm; hoa nổi trên mặt lụa thì bóng mịn còn hoa chìm thì phải soi lên ánh sáng mới thấy được. Các loại vân lụa rất tinh xảo được gọi bằng những tên gọi thanh cao, quý phái như vân tứ quý, vân song hạc, vân hồng điệp… nét hoa văn mềm mại, phóng khoáng mà dứt khoát, màu sắc biến ảo lung linh theo các góc nhìn khác nhau. Ấy thế nên Lụa Vân đã đi vào ca dao để ai nhắc tới cũng nhớ ngay Vạn Phúc:
“The La, lĩnh Bưởi, sồi Phùng.
Lụa Vân Vạn Phúc, nhiễu vùng Mỗ bên.”

 
153500419 3835701429828727 6599924660551956450 o

Ta không khó bắt gặp những tà áo dài thướt tha, những tấm khăn lụa yểu điệu khi tới Vạn Phúc - những tấm lụa hoàn hảo khi thành phẩm. Và rồi, những mảnh thừa khi cắt áo, cắt khăn của lụa Hà Đông, tưởng chừng như bỏ đi, lại tiếp tục được những đôi tay yếu ớt, những “dáng hình nghiêng” không trọn vẹn, tận dụng tạo ra những sản phẩm. Đó là những người khuyết tật của Hợp tác xã Vụn Art nằm trong làng Vạn Phúc. Gọi là những người có "dáng hình nghiêng" bởi trong số họ nào ai khỏe mạnh, người câm điếc bẩm sinh, người thiểu năng trí tuệ, người bại liệt… Ấy vậy mà những bức tranh ghép lụa, những chiếc áo, chiếc túi xinh xinh với những họa tiết ghép lụa – sản phẩm họ làm ra lại hoàn hảo, đẹp tới từng chi tiết.

Nếu không một lần tận mắt, sẽ không ai có thể hình dung được những bức tranh làm từ lụa vụn như: Đám cưới chuột, Đánh ghen, Chú bé chăn trâu thổi sáo... Hay hiện đại hơn như: Phố Cổ, Hồ Gươm, Khuê Văn Các…được tạo ra từ những “dáng hình nghiêng” như thế. Và Vụn ra đời như một sự chắp vá, chắp vá những mảnh lụa vụn hay là sự chắp vá những mảnh đời yếu thế tạo thành tác phẩm “cuộc sống” .

 
151388155 3835700089828861 2320277010387478822 n

Vụn Art, nơi những mảnh vụn trở mình thành nghệ thuật và người khuyết tật nơi đây là một nghệ nhân, họ đã thổi hồn vào lụa, biến cái bỏ đi thành những tác phẩm độc đáo. Những “nghệ nhân đặc biệt” nơi đây như những mảnh ghép nhỏ của cuộc sống, mỗi người là một mảnh ghép khiến bức tranh “cuộc sống” nơi làng nghề ấy thêm sinh động. Không ai nghĩ người đứng đầu Hợp tác xã cũng là “một dáng hình nghiêng” do bại liệt từ nhỏ. Có lẽ vì thế mà anh thấu hiểu sự khó khăn, vất vả của người đồng cảnh? Có lẽ những thiệt thòi trong cuộc sống khiến anh muốn làm gì đó để bù đắp cho những người giống mình để có một Vụn Art hôm nay.

Đền thờ tổ nghề, miếu, chùa, trung tâm bảo tồn lụa Vạn Phúc, hay phố đồ cổ – đồ xưa, nhà lưu niệm Bác Hồ hoặc con đường bích họa đầy màu sắc phía trước sân đình làng Vạn Phúc hấp dẫn du khách bởi những gì xưa cũ được gìn giữ, bảo tồn còn Vụn Art lại hấp dẫn du khách bởi những sản phẩm, những trải nghiệm thú vị, bởi những con người vượt lên số phận. Thật ngạc nhiên khi thấy người thợ đi lại khó khăn nhưng miệng luôn nở nụ cười, khi thấy họ trao đổi công việc với nhau bằng ngôn ngữ kí hiệu, khi thấy đôi tay yếu ớt, hình dạng không như người thường vẫn tỉ mỉ, cần mẫn làm việc, họ không hoàn hảo nhưng sản phẩm của họ lại hoàn hảo. Những con người bình dị với những sản phẩm đặc biệt lại đưa con người ta về với văn hóa truyền thống, về với lụa, về với những gì tinh túy, nụ cười hiền hậu của những “dáng hình nghiêng” lại khiến cuộc đời thật tươi đẹp biết bao.

 
6b6d720379feb2171a5da0516a32b02d

Dẫu mưa hay nắng, dù nóng bức hay giá rét căm căm, những “dáng hình nghiêng” ấy vẫn hàng ngày sáng tạo, lao động hăng say để “tồn tại”, để thấy mình có ích. Họ cống hiến hết mình cho xã hội, bảo vệ môi trường bằng cách tận dụng lụa vụn, thổi hồn vào nó, giữ gìn và bảo tồn nó bằng một cách rất riêng biệt chứ không “khác biệt” như nhiều người vẫn nghĩ về họ.
L.H

Tổng số điểm của bài viết là: 18 trong 5 đánh giá

Xếp hạng: 3.6 - 5 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập9
  • Hôm nay1,274
  • Tháng hiện tại36,781
  • Tổng lượt truy cập3,087,718
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây