XUYẾN XAO NHỮNG CÁNH HOA BAN

Thứ năm - 04/03/2021 03:21
Tản văn của Thanh Tâm 

Ơ kìa, ai gọi em về, ai đem sắc trắng tinh khôi phủ kín bản Mường. Ai gieo thương nhớ vào em hay em đem nhung nhớ vượt qua núi cao suối sâu tìm anh. Trắng đến tinh khôi hay tim tím hồng hồng, thì đó vẫn là em. Nàng Ban trên những búp hoa đang múa reo vẫy chào Tây Bắc vào xuân, nàng Ban trong mắt anh đang dìu dặt yểu điệu cùng nắng vàng.

Đến Tây Bắc những ngày đầu xuân, anh nghe hương sắc ngọt ngào cả phố phường, đồi núi. Hương của trái tim em, trái tim cô gái Thái chung tình đã đi vào huyền thoại, hương vị ngọt ngào từ những cánh hoa rừng rung rinh nắng sớm chiều sương. Hương vị ngọt ngào căng chật những cánh ban phủ trắng mọi cung đường.

Bông hoa ban từ xa xưa đã trở thành biểu tượng của núi rừng Tây Bắc mỗi dịp tháng ba về. Trong những cánh rừng, trên những dãy đồi, dưới những thung sâu hay cả dọc những tuyến phố ban đang thầm thĩ gọi mời chim chóc về làm tổ, ban rủ rỉ thúc giục đôi chân anh, ban vương vấn bước chân em, ban mang đến cả bầu trời đầy sắc hương trong sáng tinh khôi.


Truyền thuyết kể rằng: chàng Khum khỏe mạnh, chăm chỉ và nàng Ban khéo léo dịu dàng yêu thương nhau say đắm, họ đẹp đôi vừa lứa như thể họ sinh ra là để cho nhau, họ quấn quýt như chẳng thể rời xa. Vậy mà, có ai ngờ chỉ vì tham tiền hám của, cha nàng lỡ tâm chia rẽ đôi bạn trẻ để rồi trong nỗi lo lắng ngập lòng nàng Ban vượt núi băng rừng đi tìm chàng Khum hi vọng chàng cứu mình khỏi đám cưới do cha nàng cùng nhà tạo mường sắp đặt. Núi rừng trùng trùng điệp điệp mênh mông, chàng tìm nàng, nàng tìm chàng đến kiệt sức. Nơi nàng gục xuống mọc lên cây nở hoa vào mùa xuân tô thắm núi rừng, tô thắm những mối tình đẹp miền sơn cước. Những cánh hoa trong trắng tinh khôi như người con gái Thái sắt son. Rồi cả những cánh hoa trắng điểm tím hoặc hồng đỏ như con tim chung tình của nàng và chàng kết lại.
 
hoa ban 3

Người dân cảm mến nàng đặt tên cho loài cây ấy là cây ban, hoa của cây ấy là hoa ban. Chả mấy chốc ban lan khắp cả một vùng. Đẹp đến lạ kì, xao xuyến, rung rinh. Còn chàng, chàng Khum của nàng ư? Chàng tìm nàng đến chút hơi tàn rồi cũng gục xuống mà chết xác của chàng hóa thành con chim lẻ loi sống trong rừng xanh, cứ mỗi mùa xuân con chim ấy lại hót vang như tiếng gọi tìm người yêu năm nào của chàng vọng về.

Truyền thuyết về loài hoa đẹp như hoa vậy. Bông hoa năm cánh xếp hình dẻ quạt quây tròn, bọc trong cánh những hương những sắc. Năm cánh hoa búp trắng xinh xinh bao bọc chỉ nhị nhỏ nhoi, thanh mảnh rung rinh trong làn gió nhẹ. Nào đâu chỉ bao bọc chỉ nhị thanh khiết, những cánh hoa ủ cả hương sắc nồng nàn. Nhờ gió gom hương, thả vào không gian. Hương bay đi, bay đi theo gió. Vấn vương lữ khách đường xa, xốn xang con tim các cô sơn nữ; làm hồng đôi má, căng mọng bờ môi dịu dàng các cô trên những nếp nhà sàn.

Những bông ban đẹp là thế, lung linh là thế nhưng đâu phải chỉ để ngắm để nhìn để mơ để mộng. Ban có nhiều công dụng đối với đồng bào nơi đây. Này nhé nếu các bà các chị muốn có mảnh vải chàm thật tốt thật đẹp màu thì các bà các chị không thể không dùng vỏ cây ban nhuộm vải; còn nếu các các bà các chị muốn đem yêu thương chăm sóc sức khỏe cho gia đình người thân thì hãy dùng hoa và lá ban sao vàng hạ thổ làm thành vị thuốc quý chữa chứng ho khan hay chữa chứng viêm họng; rồi nữa vẫn là những yêu thương chia sẻ với người thân các bà các chị dùng những búp ban non chế biến thành nhiều món ăn dân dã mà đậm đà như món hoa ban nộm với mầm giềng thơm cay nhè nhẹ, hoa ban xào tỏi thơm lừng, hoa ban nấu canh chân giò béo bùi, hoa ban đồ chẩm chéo nước măng chua ngọt cay nồng … thôi thì đủ món, đủ vị mê hoặc vị giác khứu giác người dùng.

Nếu bạn đến với Tây Bắc đúng mùa ban nở thì bạn thật may mắn, hạnh phúc bởi trên từng bước chân bạn sẽ có hoa ban làm bạn vui mắt, ban giúp bạn quên đi những mỏi mệt của ngày dài. Đồng bào Thái, hay đồng bào các dân tộc miền sơn cước này luôn trọng khách họ sẽ thết đãi bạn những đặc sản của vùng trong đó đặc biệt phải nhắc đến là những chén rượu, những món ăn được chế biến từ ban. Chén rượu ngô do chính ta họ chưng cất chất ngất men nồng. Cái nồng nàn của rượu chưa hết thì cái hương vị ngọt ngào của búp ban non nộm giềng nếu nhai thật chậm thật kĩ bạn sẽ thấy thật thú bởi khi gắp miếng nộm ban vào miệng là chúng ta đã được tận hưởng hương vị ngọt ngào mà cây chắt chiu những tinh túy lộc đất dưỡng trời cả năm dồn lại trong búp ban và cả tấm chân tình sởi lởi của đồng bào nơi đây góp vào trong đó.

Một lần đến để rồi nhớ, nhớ cánh ban rung rinh vẫy chào, nhớ áo em xinh màu ban trắng, nhớ chiếc lá có gốc hình tim rụng tả tơi trên hè phố để lại cành cây khẳng khiu làm giá đỡ cho những bông hoa trắng trong tinh khiết bừng sáng cả vùng, bừng lên sức sống diệu kì, mãnh liệt, kiên cường của loài cây dù trong khó khăn khắc nghiệt vẫn trong trắng tinh khôi vẫn tỏa hương dịu nhẹ.

Anh có nghe không, rừng ban đang bung nở dịu dàng khoe sắc tỏa hương trong tiếng chim líu lo đâu đây như lời tự tình của nàng Ban, chàng Khum năm xưa được gió đưa từ thuở xa xăm về với bản mường. Những lễ hội mùa ban năm nay có thể sẽ không được tổ chức vì đại dịch toàn cầu nhưng âm vang của ban, hương sắc của ban vẫn dìu dịu bay cao, bay xa lắng đọng trong lòng người dân yêu loài hoa đẹp đẽ thanh tao này của núi rừng Tây Bắc - vùng biên ải của Tổ quốc thân thương.
T.T

Tổng số điểm của bài viết là: 13 trong 6 đánh giá

Xếp hạng: 2.2 - 6 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

  • Rất nhẹ nhàng, mà sâu lắng. Bài tản văn đã giúp bạn đọc hiểu thêm về một loài hoa tinh khôi trắng tr
    Lê Chuyên
      Rất nhẹ nhàng, mà sâu lắng. Bài tản văn đã giúp bạn đọc hiểu thêm về một loài hoa tinh khôi trắng tr   chuyenle676@gmail.com   04/03/2021 08:40
  • Đức Triển
    Rất hay với bài Tản văn đã nói lên được nhiều điều hữu ích cho Dù lịch Tây Bắc và tình yêu sắt đón... Cảm ơn Tác giả đã cho bạn đọc thưởng thức...🥀😁
      Đức Triển   ductrienhb@gmail.com   04/03/2021 06:57

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập12
  • Máy chủ tìm kiếm3
  • Khách viếng thăm9
  • Hôm nay1,305
  • Tháng hiện tại21,730
  • Tổng lượt truy cập2,916,601
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây