NGƯỜI HÁT GIỮA CHỢ PHIÊN

Thứ bảy - 04/04/2020 10:09
Tản văn của Mai Thị Hồng Quế

Tình cờ tôi gặp lại ông Vượng mù trong phiên chợ Tu cách đây ba năm. Khi tôi đưa đoạn video quay cảnh ông ngồi hát ở dốc cầu lên mạng xã hội, nhiều bạn bè của tôi cũng sửng sốt y như cảm xúc của tôi hôm đó vậy. Những đứa trẻ ngày nào nhìn thấy ông già mù ngồi hát “Người ở đừng về” ở đầu cầu chợ Chớp cứ ngỡ rằng ông già không còn nữa, bỗng nhiên lại thấy nguyên vóc dáng ấy, gương mặt ấy, giọng hát ấy, cái điệu rờ rờ tay trên phím cây đàn nhị ấy trong một phiên chợ đông đúc người lại qua.
“ Ông Vượng còn sống thật sao?”
“Nghe ông hát, nhớ ngày xưa quá!”
Mà đúng là không cần nhiều công cụ để gợi kí ức. Chỉ cần nhìn ông già ngồi đó, rờ rẫm kéo nhị, đôi mắt lòa nhướng lên hướng về phía người lại qua, miệng đều đều hát từng câu chầm chậm là thấy mình đã quay trở về tuổi thơ ngay tắp lự. Thấy y nguyên đứa bé con mặc quần áo hoa đi dép nhựa được mẹ lai đến chợ, thả ở dốc cầu bên này với nhiệm vụ trông xe và chờ mẹ mang ra từng bao, từng thúng lạc, đỗ, ngô, khoai. Mẹ vào chợ rồi, bên này cầu là đứa trẻ mòn con mắt chờ bóng dáng trở ra của mẹ, và ngóng vọng phía bên kia cầu tấp nập người vào chợ. Bên đó là những gánh hàng xén với bóng bay, dây buộc tóc, nơ cài xanh đỏ; là bánh nếp, bánh tẻ gói lá chuối treo lủng lẳng trước những gian hàng; là bánh rán vàng rộm, thơm phức mùi bột gạo rán trong chảo mỡ… Sáng sớm mẹ đã giục ăn cơm mà sao bụng cứ cồn cào, mũi cứ phập phồng thính những mùi thơm bay ra từ phía đó.
Không biết ông Vượng có ngửi thấy trong gió mùi bánh rán thơm phức, mùi mít, mùi dứa chín hay không mà giọng hát cứ đều đều làm vậy. Thỉnh thoảng, trong làng có đám hiếu, bọn trẻ chúng tôi thường xúi nhau đem quả chua hoặc bất cứ thứ gì ăn được đến nhem nhem trước mặt ông thổi kèn phường bát âm. Trò nghịch ngợm ranh ma, giống như cái trò xát lá thị vào ghế thầy cô giáo, truyền hết từ đời này sang đời khác, và niềm vui của đám trẻ “mất nết” là sự bối rối của người bị trêu ghẹo. Thế mà kì lạ, bao lâu rồi ngồi cuối gió, hít hà bao nhiêu mùi thơm của hàng quà trong chợ mà ông già vẫn cứ hát điềm nhiên. Tiếng hát từ giữa cầu, một nửa bay sang đông vui chợ họp, một nửa bay về phía những đứa đang ngồi ngóng mẹ như tôi.
91902648 3770014156374633 8030102256554606592 o
Ảnh: Phục dựng không gian xẩm chợ của Câu lạc bộ Xẩm Yên Phong, Yên Mô, Ninh Bình

Nỉ nỉ non non tiếng đàn tiếng hát, cây nhị có lẽ đã song hành cùng ông Vượng mấy chục năm trời. Bầu nhị đã mòn, chiếc cần cong cong lên nước sơn bóng loáng. Những bài hát cũng đã cũ kĩ lắm rồi. Lúc tôi bảy tuổi, nghe ông hát “người ơi người ở đừng về”, ba lăm năm sau gặp lại, vẫn câu “ người ở đừng về” da diết. Nhưng cái “người ở đừng về” của ông cũng lạ, chẳng còn là lời trai gái ước hẹn tình duyên mà chỉ là lời thủ thỉ của ông già với người đang trong buổi chợ: “người về” … tôi biết lấy gì nuôi thân.
Chợ phiên ngày trước chỉ họp non nửa buổi sáng là đã tàn. Chợ họp bên sông, người tản về các ngả, đi bộ về trên đường đê, đạp xe trên đường cái, xáo xác một hồi đã thấy chỉ còn tiếng giặt vỉ buồm, rửa rổ rá thúng mủng của các bà bán cá thuyền chài. Nghe tiếng đập uồm uồm trên mặt nước, ông già mù thu dọn đồ đạc cất vào chiếc ba lô bộ đội cũ, khoác lên vai, tay cắp manh chiếu rách lò dò trên đường đê mà về. Hôm nào có thằng cu con cầm gậy dắt đằng trước thì ông vừa đi vừa nói chuyện vui vẻ, hôm nào nó đi học, ông dò dẫm đi một mình, cây gậy khua phía trước, mặt nhướng nhướng lên như “nghe” xem phía trước chỗ nào là ổ gà, bụi gai góc, là khúc cong để khỏi ngã xuống vệ sông.
Tôi không mê tiếng hát ông Vượng mù, vì thực sự lúc đó chả thấy có gì hay cả. Quanh đi quẩn lại chỉ có vài bài, lại đều đều buồn tẻ. Mãi về sau này, nghe người ta nói nhiều về xẩm chợ, về di sản, tôi mới chợt nhớ tới người hát ở đầu cổng chợ năm nào. Cứ ngỡ rằng ông đã chết, cho tới một ngày, ngang qua phiên chợ ở một làng xa, lại thấy tiếng nhị nỉ non và giọng trầm trầm đục đục “người ở đừng về”. Ùa đến một cái cảm giác thật kì lạ, như không hẹn mà gặp lại chính mình cái thủa nào xa lắc xa lơ.
Từ ngày gặp lại ông Vượng, tôi hay nghĩ vẩn vơ. Thời gian đã trôi đi hơn một phần ba thế kỉ, tôi đã chẳng còn là đứa trẻ lên bảy ngày xưa, vậy mà sao ông cứ khổ, cứ nghèo mãi thế. Chợ Chớp, chợ Bến, chợ Tu, chợ Lội chẳng còn những gian hàng thấp tè mà sao ông vẫn cứ nguyên chỗ ngồi đó, vừa kéo nhị vừa hát những câu hát đã chẳng còn là sở thích của số đông người lại qua. Người ta cho ông số tiền ít ỏi như bố thí cho người hành khất chứ chẳng phải là thưởng cho người ngồi hát kiệt mình. Những câu hát còm cõi chìm vào phiên chợ đông người, chìm vào những tiếng hát rộn ràng tự những chiếc loa kéo người ta mở cho vui đầy chợ.
Rồi lại vẩn vơ nghĩ đến những dự án bảo tồn…
…Những ngày này, dịch bệnh, gió mưa, không đi chợ được, không biết bếp nhà ông già mù có đỏ lửa hay không?

Tổng số điểm của bài viết là: 24 trong 5 đánh giá

Xếp hạng: 4.8 - 5 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập9
  • Hôm nay1,451
  • Tháng hiện tại33,513
  • Tổng lượt truy cập2,638,035
QUÁN CHIÊU VĂN left
tn2
tn1
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây