QUÁN CHIÊU VĂN

NHỮNG TÚI KHẾ THỞ DÀI

Thứ ba - 25/02/2020 06:20

Tản văn của Nguyễn Đức Hạnh
 

Nhà hẹp hóa rộng thênh thang vì vắng người. Vườn đang buồn thiu bỗng rộn rã vì có bầy chim lạ đến ăn Khế dù không hề trả cục vàng. Lạ một điều nhiều cây trong vườn có dáng cong cong, chiều tối đi làm về, trong ánh chiều mờ ảo, cây đều có dáng mẹ lưng còng. Hiu quạnh choàng tay ôm thôn xóm, ruộng trước nhà nằm tấm tức vì đến vụ mà không ai gieo cấy. Có ai đốt cỏ khô ngoài kia, mùi khói thơm nồng ngai ngái. Có phải làn khói từ thời ấu thơ bay về làm cay cay khóe mắt? Cứ chiều xuống, mẹ ngồi lặng lẽ nhìn ra xa xôi, như đang nhìn vào kí ức dằng dặc lo toan, vất vả, buồn vui như sương chợt đến, chợt đi. Những ngày nắng, ngày mưa đứng bán rau ngoài chợ, bòn góp từng đồng tiền lẻ đẫm mồ hôi nuôi đàn con khôn lớn. Chiếc chổi che cần mẫn quét lá khô, trèo ngược đỉnh đồi cao ngất nhặt từng cành củi nhỏ, gom góp về cho lửa reo vui trong bếp nghèo, nấu nồi cơm độn sắn… Mẹ như chum đựng gạo, đàn con ăn hết gạo rồi còn lại chum không. Mẹ như cây Vải Thiều ở vườn xưa ấy, quả đã hái hết rồi chỉ còn thân cành trơ trụi. Sao mẹ hay lặng ngồi nhìn bóng dưới chân rồi thở dài? Đôi mắt mẹ giờ đã mờ, như giếng Thơi bị bỏ quên từ ngày nhà nhà có nước máy, còn mấy ai soi gương, lắng nghe và hiểu tiếng thì thầm của làn nước thăm thẳm đang thương nhớ ai? Tuổi già ăn uống ít, nhiều khi đạm bạc bởi kiêng khem, sống nhờ niềm vui và hoài niệm. Niềm vui của mẹ là khi con cháu về thăm. Nhưng vòng đời quay nghiệt ngã, gánh áo cơm đè gập đôi vai, trôi theo dòng sông danh lợi ấy, có lúc con quên mất mẹ vò võ đợi chờ. Nhà có cây Khế quả sai lúc lỉu, ngọt và mọng nước. Mẹ chống gậy lập cập ra gốc Khế, run rẩy vặt quả cho vào rổ. Có quả chín ở tít trên cao, chân đau tay yếu không với được, đành nhìn mà nói khẽ-Rồi chim về ăn quả cành cao. Mẹ như Khế rụng cầu ao sững sờ…
Mang Khế về rửa sạch, lau khô cho vào túi mà rủ rỉ một mình: - Khế ngon thế này. Bao giờ chúng nó vào thì mang về mà ăn. Để rụng đầy gốc, phí lắm…
Mẹ đợi mãi mà ít có ai vào. Túi Khế nằm lăn lóc trên bàn như cũng biết thở dài cam chịu. mà cũng lạ, những quả Khế có vết rám đen xì, trông xấu xí lại là những quả ngọt nhất. Khế cứ héo dần rồi hỏng. Mẹ lại lẩy bẩy đi hái túi Khế khác và nhìn vời vợi ra cổng. Mùa đông đã qua, mùa xuân đã về. Hoa Xoan bắt đầu mơ màng tím nhạt, như gọi lòng người nhớ về tuổi thơ: - Con đường cát trắng mịn màng, cổng tre xào xạc gió, gót chân son tung tăng đón gánh mẹ tan chợ về nhà khi sẩm tối. Hoa Xoan có lẽ là dành riêng cho người quê, cảnh quê và tình quê mộc mạc. Quả Khế là quà quê dân dã, thân tình. Có ai mang Khế đi biếu ai bao giờ? Vậy mà trong ca dao, cây Khế, quả Khế đã xuất hiện thật tình tứ:
Trời mưa dầm dề cây Khế
Em cảm thương người ngoài Huế mới vô
Khế trở thành “nhân chứng” cho lời đối đáp của “anh” và “em”:
Ai cho sen muống một bồn
Ai từng Chanh Khế sánh cùng Lựu Lê
Trèo lên cây Khế chua le
Anh muốn lấy vợ kiếm ba ghe tiền đồng
Tiền đồng lấy đâu mà đong
Lấy ghe mà chở, đã bằng lòng chưa em?
nguyen duc hanh
Khế còn trở thành biểu tượng cho thân phận hẳm hiu bởi không phải ai cũng nhận ra ẩn sau một hình thức không đẹp là tấm lòng nhân nghĩa, thủy chung:
Trèo lên cây Khế nửa ngày
Ai làm chua xót lòng này Khế ơi
Khế chua mà nấu ốc nhồi
Cái nước nó xám nhưng mùi nó ngon.
Những câu ca dao ấy, mẹ là người đã đọc chúng cho tôi nghe. Mẹ cũng từng bảo: Phần lớn những câu ca dao có hình ảnh cây Khế, quả Khế là của miền Trung, miền Nam, ca dao miền Bắc cũng có nhưng rất ít là vì sao?
Tôi đã từng nhẩm lại câu ca dao mẹ thích khi ngồi ăn Khế ở ngay gốc cây:
Ta trong cây Khế ta ra
Mình còn cạnh Khế đợi ta hỡi mình
Trận mưa đêm qua đã rửa cây trái sạch bong. Nâng quả Khế mát rượi trên tay, ngửi có mùi mùa đông lành lạnh, giọt mưa dầm còn buôn buốt nương náu sau lớp vỏ xanh trong, có mùi mùa xuân ẩm ướt, gió đồng mang hương cỏ Mật nằm trong vị ngọt thanh của Khế. Quả Khế có sáu cánh, xé một cánh rồi cắn khẽ, nước Khế ngọt ngào chảy từ môi xuống cằm, hình như khi ăn Khế ta nhìn thấy một bờ ao rụng đầy hoa cau. Chuồn chuồn ớt đậu trên chiếc lá Súng tròn xoe xanh thẫm còn sót lại, kề bên là cánh đồng trải rộng mênh mang theo tiếng sáo diều, tuổi thơ trên lưng trâu về nhà theo tiếng gọi thầm của khói bếp nấu cơm bằng rơm rạ, thơm hoang hoải, thanh bình trong nghèo khó.
Những túi Khế héo, những túi Khế tươi! Bàn tay mẹ nhăn nheo trẩy Khế. Khế cùng mẹ đợi chờ. Ngoài ngõ kia mùa xuân đang qua, và hình như mùa xuân bây giờ cũng biết thở dài…
Túi Khế có biết khóc không
Mà run trong gió cuối đông đang về
Mưa dai trong vắt ngoài hè
Mẹ ngồi ngắm bóng rồi khe khẽ buồn
Tóc bạc lúc nhớ lúc quên
Hái một trái Khế nhắc con mấy lần.


 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập8
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm7
  • Hôm nay1,331
  • Tháng hiện tại1,331
  • Tổng lượt truy cập2,500,116
QUÁN CHIÊU VĂN left
tn2
tn1
quan chieu van
quan chieu van
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây