NIỀM THƯƠNG MÙA CŨ

Thứ năm - 02/09/2021 06:49
Tản văn của Thanh Tuân

Tự nhiên thấy rưng rưng những nhung nhớ. Ai đã từng đi qua những yêu thương mùa cũ đều có những phút hoài niệm làm tâm hồn mình trở nên ấm lạ. Những trưa sọ sẹ trốn ngủ bắt ve, những trưa thậm thò ra đầu hè ngồi câu cuốc de, chiều chiều cùng đám bạn thả diều trên đồng nà đầy gió… Và trong mớ hỗn độn những kỉ niệm không ngăn nắp, không hình hài ấy có mái nhà tranh của mùa cũ cũng soi bóng xuống tâm hồn hoài vọng.

Cứ cuối thu là má dặn chừng ba coi dọi lại nhà. Mái tranh cũ không còn màu vàng óng như màu nắng tháng sáu thêu trên triền đồi miền trung. Và mái tranh ấy cũng không còn thơm nức mùi cỏ dại ven đồi. Mái tranh cũ giờ ngã sậm sang màu sương gió. Cái màu nâu nâu như tâm hồn đau đáu đợi ba má về trong cơn dông ngả nghiêng buổi chiều vội. Đâu đó trên mái, vài chú chuột nhắt bướng bỉnh xâm phạm. Cái ấm áp mùa lạnh và mát dịu mùa hè của mái tranh cũng khiến chúng say ngất. Chuột dày tranh từng mảng. Lẻn giữa hai lớp tranh, chúng tha nào rơm, nào lá, nào bao ni lông xanh trắng... gùi thành một mớ bùi nhùi. Gặm thêm vài tợp tranh cho cái nhà bừa bộn ấy rộng thêm. Đêm đêm, chúng lại khua rột rẹt. Rồi cãi cọ nhau chí chóe làm con mèo mướp cứ ngồi phía tránh nhà mà thậm thụt, quắc đôi mắt như hai viên bi chai nhìn thôi miên vào nơi phát ra thứ âm thanh thanh mảnh ấy.

 
hanoi

Ba vẫn còn tinh mắt, bắc ghế trèo lên cái tránh nhà, ba moi từng ổ chuột một. Cái mo cau má vanh sẵn cỡ hơn hai bàn tay, ba dọi mo vào từng địa đạo của lũ chuột tung hoành. Mo cau trắng, mái nhà xam xám, nhìn lên tưởng chừng là những mảnh vá trên vai áo má. Thấy thương. Ấy thế nhưng chính những mảnh vá ấy lại giúp cho giấc ngủ đông của cả gia đình được trọn vẹn. Nhưng lâu dần, những mảng vá ấy dù nhiều vẫn không đủ. Thỉnh thoảng, giấc ngủ đang say nồng thì từ đẩu đâu dòng nước đổ ào vào mặt. Thế là nửa đêm cả nhà lại thắp đèn đi dọi dột.

Nhớ rưng rức những đêm mưa triền miên, mái nhà tranh giọt lủm chủm xuống nồi nước má hứng. Cái âm thanh ấy ngày lọt thỏm trong mớ hỗn độn của sự sống rộn rã. Nhưng cũng cái thanh âm ấy đêm về sao nghe trong trẻo và vang đến thế. Sườn nhà đã bắt đầu kín những mảnh vá trên trần, vậy là bắt đầu má vá những mảnh khác. Đó là những mảnh vá dưới nền, quanh nhà. Những nồi, thau nhôm, thau nhựa; những gáo bành, gáo dừa; cả những chum gốm nhỏ... bất kì thứ gì vá được má đều đem vá tất. Vá trên ghế, trên bàn, vá dưới nền nhà, trên thùng lúa... Nhà mình vì thế mà đâu đâu cũng lỉnh kỉnh đồ. Mỗi bước chân đều sọ sẹ kẻo sợ va vào làm đổ vỡ. Rồi thêm những con gió Đông Bắc ùa về se lạnh, má lại vá lên trên những tấm phênh tre quanh nhà. Những tấm phênh ba đan cũng cũ mèm qua hơn mùa sương gió. Mối mọt làm những nan tre rã rệu. Gió vì thế mà luồng mình qua đùa bỡn bằng những tái tê. Má lại giắt thêm tấm mo cau để che chắn cho con phía bờ giá lạnh. Ba cầu mong trời hửng nắng để sửa nhà.

Một ngày đông nào đó trời thả vài cọng nắng hanh hao rong chơi, ba tranh thủ chẻ hom đánh tranh. Căn nhà cũ được giở xuống, những miếng vá vứt đi. Ổ chuột cũng bị lôi ra tuốt. Niềm vui của lũ trẻ là được sai lượm những tấm tranh cùn chất lại. Đó là những tấm tranh đã cùn đi vì thời gian, vì mưa gió, vì nắng cháy; đó là những tấm tranh đã bạc phếch màu vì những đớn đau phải gánh chịu để dưới mái nhà được ấm êm; đó là những tấm tranh đã đen óng những khói bếp, bồ hóng trông rắn rỏi hơn. Những tấm tranh cùn ấy dù không còn nhiệm vụ trung tâm nhưng chưa đã vứt bỏ, anh em gom nhặt chất đống lại. Những tấm nào còn kha khá, má đem ra lợp lại phía chuồng gà cho bầy gà con khỏi bị mưa tạt ướt; tấm nào chẳng thể xài được, má dùng nhen lửa, đó là mồi nhen không gì nhanh hơn, tiện hơn. Vậy là trọn vẹn một kiếp tranh của con nhà nghèo, một kiếp tranh không hoài phí.

 
005 20200919094531

Ngày giở nhà, anh em hớn hở vì được sai, hớn hở vì trong rộn ràng ấy, những trứng thằn lằn trắng tinh lông lốc lăn ra. Gom nhặt trứng thằn lằn lại, nhặt chỉ để nhặt. Không đập bể. Không biết làm gì. Chỉ gom để gom vậy. Nhưng thấy một cái trứng con con là mắt cứ ánh lên tận cùng của hạnh phúc. Cái niềm vui sao giản đơn quá thể!

Có nhà mới khang trang chỉ trong hơn lưng xế, anh em quên ngay cái niềm vui vào ổ trứng thằn lằn con con ấy. Má lại sai dọn đồ đạc về lại vị trí cũ. Niềm hớn hở vì lại được sai bảo; niềm hớn hở vì có nhà mới tinh tươm, thơm tho, thoáng đãng.

Đêm đầu tiên trong căn nhà mới đầy mộng mị. Mở mắt nhìn đau đáu lên trần nhà chẳng thấy đâu nữa những mảnh vá. Thay vì cái màu xam xám của mái tranh ngày cũ là màu vàng nhợ nhợ của mái tranh mới được soi từ phía cái đèn treo má còn ngồi sàng gạo. Nghe ngoài kia mưa rỉ rả giọt xuống phía máng xối, giọt lên tàu lá chuối phía đầu hè. Đưa tay hứng thử giữa không trung, chẳng còn con gió lạnh nào lạc nẻo sắt se. Và lan trong mênh mông ấy mùi thoang thoảng phả ra từ mái tranh mới, mùi của nắng, của gió trên triền đồi miền Trung cỗi cằn; hương cỏ tranh, hoa dại đồng nội; cả mùi lam lũ những nhọc nhằn trong trưa tròn bóng má cắt tranh, phơi tranh, rồi ba đánh tranh phía đầu hè nơi cây rơm ngả bóng...Tất cả dìu dịu, lâng lâng ru hồn vào mộng tưởng. Và giấc mộng trong đêm đầu tiên ấy cũng thật thi vị. Trứng thằn lằn lăn lông lốc rồi vỡ tan ra thành những con khủng long hình hài kì quái...Ngồi nghêu ngao hát trên mái nhà tranh vàng ươm, dưới cái nắng đông cũng ươm vàng màu rơm rạ. Dõi mắt theo cánh cò mồ côi vội vã về xa lắc phía chân trời...Và tung tăng ca hát trên những bềnh bồng mây… Và ngã lưng ra triền đê nhìn bầu trời xanh thẳm mơ đôi cánh của thiên nga mang nắng về dệt cho mùa đông thôi không còn lạnh rét…

Cái nền đất với những giọt nước xói thành hục hang loang lổ...Trần nhà với những mảnh vá xam xám, trăng trắng như mảnh vá trên vai áo gầy gầy của má... Và những giấc mơ tuổi thơ ngọt ngào, thơm mùi cổ tích… Thời gian đã đuổi xô những niềm thương ấy vào quá khứ, đuổi xô thôi chứ chưa hẳn đã vùi lấp. Tất cả những niềm thương mùa cũ đó lắng đọng trong tâm hồn như những vết trầm tích không gì có thể làm phai mờ... Rồi bất chợt trong khoảnh khắc hãn hữu nào đó của dòng đời xuôi ngược, những tất bật lo toan, ta bắt gặp một cơn dông, một ánh chớp, một tấm áo vá nhập nhằn giữa xô bồ phố thị, kỉ niệm quá vãng ấy bất chợt hồi sinh lâng lâng trong hồn. Thương quá đỗi những niềm thương mùa cũ…
T.T

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập9
  • Hôm nay1,576
  • Tháng hiện tại51,911
  • Tổng lượt truy cập3,847,883
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây