RONG RÊU (Nguyễn Ngọc Sơn)

Thứ sáu - 07/02/2020 06:11

Bóng trăng ngả trên đường, mấy ngọn tre thờ ơ hùa theo đôi hụt gió, hắn xiêu vẹo với đường quê, con đường đất xiêu vẹo theo nẹp nương của những căn nhà lá nghèo nàn. Tiếng chó sủa ma, tiếng gió va vào lá, vào vách lèn, tiếng gõ mòi dưới sông vẳng lại, tất cả quyện thành thứ hỗn thanh đặc trưng của miền sơn cước. Lòng trống vắng, lẻ loi như bước chân, phía xa le lói ánh đèn dầu cũng cô đơn như hắn...

Lúc bé, hắn thích đi giữa cánh đồng để hít đầy lồng ngực mùi hương quê ngào ngạt, gió lùa khắp nơi, lật tung những sợi rơm khô, bây giờ cũng thế, hắn hít đầy lồng ngực bao hương vị, thả một hơi dài…

Hắn sinh ra trong căn nhà mái rạ ở mảnh đất cằn đầu làng. Khuyềnh là tên cúng cơm, nghe bà nội hắn bảo hồi mới đẻ hắn đỏ hỏn như con chuột, hai cẳng chân quặp vào nhau như cái vòng kiềng nên gọi riết thành tên. Đi học vỡ lòng giữ nguyên tên đó, khi vào lớp một cô chủ nhiệm làm khai sinh cho là Nguyễn Khuyềnh, phát âm nghe cay đắng làm sao!

Đẻ hắn xong, ba hắn bỏ mẹ con hắn về nằm ở Cồn Me. Mồ côi cha, mẹ đi làm ở miền hạ nên bạn Khuyềnh ở với bà nội, ngày ngày hết giờ học thì lân la ngoài sân Hợp tác xã xem họ làm việc tập thể, thi thoảng theo chúng bạn cưỡi bò làm Đông- ki- sốt. Đông thì úp ổ rơm hay ngồi bếp, hè thì ra sông tắm, ở cái miền quê heo hút này có gì mà chơi! Tuổi thơ của Khuyềnh cũng nhẹ nhàng trôi như vạt mây trắng cuối trời, nơi không biết rào Nậy chảy về đâu, chỉ hun hút cái bóng tất tả ra đi dưới ánh chiều tắt nắng của mẹ mỗi khi về thăm hắn.

Cuộc sống ở miền sơn cước thật vô vị và tẻ ngắt, chiều nhìn bốn phía là lèn bao vây, ước mơ xa lắm cũng đến đỉnh cao nhất có mấy con sơn dương nhảy đá. Trăng lên huyễn hoặc, nghe tiếng sáo vi vút bay giữa sông là dung môi tăng thêm nồng độ của sự cô đơn trong tâm hồn non nớt. Đôi khi Khuyềnh muốn hét lên như con sói cô độc dưới trăng đêm, xé tan cái im lặng ghê người. Ai cũng nói Khuyềnh khôn trước tuổi, đúng thôi, một mình lang thang trong cõi đời này Khuyềnh phải tự tìm hiểu mọi thứ như là bản năng, phải tự yêu lấy mình để mà tồn tại! Tự ví mình như ngài Tô Vũ chăn dê trong câu chuyện của ông ngoại, là người hạnh phúc nhất thế gian. Vì lẽ đó, Khuyềnh không thể cho phép mình là người thụ động.

Khuyềnh lân la chơi với mấy dị nhân trong làng, ông Cảnh Sâm hay rượu say bét nhè, người lớn lấy làm doạ con nít mỗi khi hư thân. Bà cô muộn chồng dở dở ương ương, anh Định nghèo mồ côi không vợ... Với số đông, họ là loại người chạm đáy của làng, nhưng với Khuyềnh thì đây là cả kho tàng bí ẩn cần khám phá. Tò mò là bệnh cố hữu ăn sâu vào máu hắn.
Mỗi khi tâm tư bất an, Khuyềnh dặt dẹo một mình nơi bìa làng, ngồi chồm hổm như Xiển Bột canh cám lợn. Cái hôm xóm làng bảo nhau mẹ Khuyềnh đi lấy chồng, hắn trốn học chui vào cái chòi làm rẫy của ông ngoại, nằm vắt chân chữ ngũ, thấy mình bồng bềnh như cọng củi khô trôi sông mùa lụt.
Có khi Khuyềnh nằm dài ra cát, nhìn mông lung lên trời thấy muôn vì sao lấp lánh, sao ơi ở trên xa tít tắp có gì vui không? Rồi sự trống trải ùa về, sông kia vô tri cùng dòng chảy, tiếng gõ mòi của thuyền chài văng vẳng nhặt khoan, buồn lắm Khuyềnh ơi, cây tầm gửi này ngày mai sẽ ra sao? Nghe mằn mặn nơi bờ môi cắn chặt, thấy mình chẳng khác chi con trâu trong tiểu thuyết Rừng Đêm của ông Nguyễn Quỳnh.

Mỗi kỳ nghỉ hè, không theo chúng bạn lêu lỏng, Khuyềnh lên ở chăn bò cùng chú họ. Chú họ là con mệ dì của hắn, có đàn bò đông lúc nhúc, mỗi con được đeo một cái mõ tre ở cổ, lúc lắc gõ nhịp theo bước đi, phát ra âm thanh khô khan nhưng vui tai. Ông chú bảo là để dễ tìm bò khi lạc trong rú.

nguyen ngoc son
 
Ông chú họ của Khuyềnh là một cựu binh đặc công, sau 10 năm ở vùng núi phía bắc đã hạ sơn hồi hương. Ông rất hiền, hay tập tành một mình vào đêm tối hoặc sáng tinh mơ, là thói quen mà cũng là để duy trì sức khỏe. Hắn chơi với chú tâm đầu như bạn vong niên.
Hôm nông rỗi, bọn trai làng cà khịa bày cuộc nhậu:
- Nghe nói eng lanh lắm, ta mần keo hè!
Ông chú thủng thẳng:
- Tau vọ vẹ chi mà bây trêu?
Bọn choai khích bác, ông chú lẳng lặng bỏ đi, qua bụi chuối sứ đang trổ buồng, vút. Bụp. Rào, cây chuối bằng vòng tay ôm bổ xuống, gãy ngang. Bọn choai cà khịa kia mặt nghệt như cây chuối, từ đó rất chi là lễ phép.

Qua chú, lại biết thêm bà cô họ ở một mình, chú nói ba mạ o bị chết bom hồi năm bảy hai. Không biết o học ở mô nhưng rất giỏi võ. O buôn chuyến tàu chợ Đồng Hới đi Vinh, toàn là hàng tạp hóa, nhưng nay nghỉ, chỉ quanh quẩn buôn bán ở chợ làng. O ít nói, hay cười, dáng không cao nhưng chắc chắn và cân đối.
Có bữa o bảo Khuyềnh:
- Tau nhìn mi ngực lép vai hẹp không ổn lắm, dạy mi học cấy ni, tập tành siêng năng cho hắn dễ coi tí.

Rồi ông chú đẽo cho một cặp nhị khúc bằng gỗ sến, Khuyềnh bái sư cả hai người, chủ yếu tập tành cho khỏe, rèn luyện sự khéo léo và dẻo dai thôi.
Một bữa xong cơm tối, ngồi trước hiên đập muỗi, o dặn:
- Tướng thằng Khuyềnh tuy hiền nhưng nhìn cái tia mắt thì sắc, có mấy sợi lông mày dài mọc ngược, thời bình thì nên học văn, thời chiến mới học võ, nghe chưa con!

O kể chuyện vì răng bỏ buôn chuyến. Số là bữa đó tàu chợ muộn, tránh tàu hàng ở ga Đồng Lê, o xuống sân ga kiếm gì bỏ bụng, gặp một nhóm đi mây khoảng bốn, năm gã, coi chừng đã ngà ngà, chộ o mặc quần lụa áo chẽn, lăn lẳn cả ra thì kiếm cớ trêu ghẹo. Dân sơn tràng gặp gái thì thôi rồi, một thằng nhào tới tung song chưởng vào chấn thủy. O lách người vả cho phát vào mặt, hắn mất đà loạng choạng, rồi cũng cân bằng, chụp cái ghế băng sả chéo từ trên xuống, o lách qua, nhập nội vuốt đường chỏ dọc từ ngực đến cằm, hắn hự một tiếng rồi ngã vật ra. Thêm thằng nữa lao đến, thuận đà, o cúi người xuống tung đòn giò lái (ông chú nói là Hổ vĩ cước, đòn ni độc lắm) vào hạ tuyến, hắn quay đơ. Mấy thằng còn lại xanh mắt, định manh động thì công an mật đến, họ đưa o về đồn. May ông đồn trưởng là người làng, cùng trong họ bảo lãnh cho o. Không chờ tàu về ga Ngọc Lâm nữa mà o quảy triêng đi bộ về đường Sơn Hóa. Từ đó o bỏ buôn chuyến, giữ tiếng để lấy chồng.

Một ngày, ông chú sang ngoại đón Khuyềnh về. Tay nải gọn gàng, Khuyềnh gói theo mấy cái giấy khen úa màu nước lụt. Đò máy chạy nguyên ngày trên sông, càng về xuôi, sông càng rộng, làng mạc xanh tươi, hút tầm mắt!
Sẩm tối đò cập bến, Khuyềnh ngơ ngác nhìn vùng đất mới như thế giới khác, thế giới mà hắn chưa hề biết, kể cả trong tưởng tượng. Tiếng sóng vỗ bờ, tiếng lội nước ì oạp như cộng hưởng với nỗi nhớ quê quặn lòng chợt đến...

Ở nơi mới, mỗi buổi chiều, hắn lại lên nhà ăn tập thể chực cơm cháy. Miếng cháy to như cái bánh tổ ong của bà con Quảng Nam vừa mới bóc ra từ đáy nồi quân dụng nóng hôi hổi. Mấy cô cấp dưỡng í ới phát cho một tấm, hắn hí hửng ăn. Có khi được thêm vài con trích ve khô để ăn cùng, giơ lên búng một phát, cái đầu bay đâu mất tiêu còn lại thân mình, thấy đôi chú mọt trong đó, nhưng với hắn là những bữa ngon nhất trần đời.

Cuộc sống này, bi thương không hẳn là bi kịch, nó là khúc trầm tạo đà cho những thăng hoa. Những hoài niệm trên bức tường quá khứ, dẫu bị ai đó nhẫn tâm sổ những nét xấu xí, nhưng với hắn đều là hoài niệm đẹp. Tuổi hoa niên của mỗi con người đầy ắp ước mơ và hoài bão, bao dự định tự mình vẽ nên trên nền phông xanh tươi sáng, dù giấc mơ của hắn nghèo nàn, thủ phận đến tội nghiệp.
Từ khi nhận thức sâu hơn về cuộc sống, Khuyềnh đã chứng kiến nhiều nỗi mất mát, nhưng nỗi mất mát ráo hoảnh đến khô khan thì chưa từng, có lẽ tận cùng của sự mất mát là vô cảm! Tuổi thơ của hắn băng qua con sông Gianh đầy gió, con sông không phẳng lặng, nhấp nhô từng đợt sóng, có khi quằn quại. Băng qua những cánh đồng quê đầy nắng và héo hon, không được tắm mát bởi những yêu thương mềm dịu. Trơ như cánh đồng mùa hạn. Bàn chân hắn bước qua nhiều rừng gai, đôi tai nghe nhiều cay đắng, và không biết khóc, nhưng hắn biết nước mắt cũng có vị mặn như máu!

Hắn thấy mình như Rê - mi, nhưng không phải Rê - mi của Hector Malot, mà Rê - mi của miền quê buồn bã đến đơn độc. Cứ thế, hắn cặm cụi bước đi một mình qua tuổi thơ, tuổi thơ không có lời ru, không có cánh diều, không có rất nhiều thứ, để rồi một chiều đông, mẹ hắn theo chồng về quê mới. Cơn mưa đông sụt sùi như trong sự chia li hụt hẫng, hắn lầm lụi ra bến đò để về miền sơn cước. Trong phút giây vỡ oà hắn bỏ chạy một mạch về phía phà Gianh, nơi đợi chờ những lát cắt của mảnh đời trôi nổi.

Hắn gia nhập đội bán hàng rong. Đêm ngủ trong lều canh vịt, sáng ngày xách bao ni lông đựng mấy gói thuốc, mấy thanh kẹo cao su, vài ba ổ mì ỉu xìu leo lên phà bán cho khách bộ hành, chiều tối về nộp tiền cho anh Cả, nhận phần tiền lẻ dư thừa được bố thí. Cuộc sống lay lắt như giề lục bình quay quanh chân vịt của chiếc tàu kéo phà.

Đẳng cấp bán hàng được nâng lên qua từng ngày, nhưng nhờ lanh lẹ, Khuyềnh được anh Cả giao cho nhiệm vụ mới, ăn bay. Bán rong chỉ là hình thức, công việc chính của biệt đội ăn bay là chờ sơ hở của tài xế, lập tức phi vào cabin nhảy hàng và bay ngay xuống dòng Gianh xanh thẳm, lặn một hơi ra chiếc thuyền đợi sẵn, cập bến khác. Biệt đội ăn bay đưa lại năng suất rất cao cho anh Cả, nhưng chỉ hoạt động được ở bờ bắc phà Gianh, vì bờ Nam là của băng Kẹ Hạ, xâm phạm nhau là đổ máu. Bao nhiêu chữ nghĩa rơi vãi xuống dòng Gianh, Khuyềnh trở nên võ biền và chai lì, nhanh chóng trở thành trợ thủ đắc lực của anh Cả, khởi đầu của kiếp giang hồ đúng nghĩa, rong rêu trên miền sông nước, trở thành nỗi kinh hoàng của khách bộ hành và cánh tài xế đường dài khi đợi phà hay qua phà Gianh.

Công an Trạm 7 làm ráo riết, quyết tâm xóa sổ tệ nạn này. Băng ăn bay nhí tan rã, anh Cả về Bến Đá mở quán nhậu, Khuyềnh theo chân thằng Minh Cắt về ga Minh Lệ, quê Minh Cắt, dặt dẹo trên những chuyến tàu. Ở đây, hai thằng kết giao với bọn nhí làng, tập tọng nghề phanh tay nhảy hàng trên những toa tàu, địa phận lên đến ga Kim Lũ. Ăn bay đã thành kỹ nghệ, cung đường thần sầu là ga Lệ Sơn, qua hang Minh Cầm, cho đến Tân Ấp - Kim Lũ....

Đôi song sát cầm đầu, kết nạp thêm nữ quái Hạnh Nhí. Hạnh Nhí là đứa gái có mảnh đời đầy vết gọt, xù xì. Mẹ Hạnh là dân bán cơm gà tàu chợ, ba Hạnh là dân Quảng Nam đi mây, sau khi khai hoa nở nhụy thì ba Hạnh lưu lạc ở bên Lào, hai mẹ con gồng gánh nuôi nhau. Hạnh nhỏ quắt như con chàng hương nên dân buôn ga Minh Lệ đệm thêm từ nhí.
Ba đứa hắn như tướng - sĩ - tượng, gắn kết không rời. Trên cung đường thần sầu, chúng là những bóng ma, thoắt ẩn thoắt hiện, thằng Minh Cắt điêu luyện với món “cờ lê hai ngón”, con Hạnh thì bá đạo với chiếc dao lam sắc lẹm, Khuyềnh  thì đa zi năng, món nào cũng ổn.

Sau mỗi phi vụ, Khuyềnh thường rủ thằng Minh Cắt chèo đò mộc ra giữa sông, nằm nghe sóng vỗ ì oạp, thả trôi bồng bềnh ví mình Bạch Hải Đường hóng mát trên dòng Tiền Giang hào sảng. Gió lay từng đợt sóng vỗ về, Khuyềnh thấy trong lòng mình nhẹ nhàng, dẫu chưa biết ngày mai sẽ ra sao. Hai thằng tập tềnh uống rượu, thứ rượu gạo ba xu chua lét như ru ngủ lòng người vô cùng. Hắn nhìn những chiếc lá trôi dập dềnh, phù du, hắn nhớ tiếng vượn hú, nhớ tiếng mõ đi rừng, nhớ tiếng gõ mòi trên sông.

Quyết định chia tay Minh Cắt và Hạnh Nhí, hắn xuống ga Ngọc Lâm, lủi thủi đi vào làng. Bóng trăng nghiêng theo bóng hắn, bóng hắn nghiêng theo đường làng, đổ vào căn nhà tranh lụp xụp, nơi hắn cất tiếng khóc chào đời.

Hắn trở thành thợ rừng, đi theo nhóm trai tráng trong làng cưa săng khối bán cho dân hạ bạn làm nhà.
Rồi hắn cũng lập gia đình khi đến tuổi trưởng thành. Vợ hắn là đứa gái làng có học, dạy trường mầm non trong xã, thương cảm hoàn cảnh và say cái ngang tàng của hắn mà nên duyên.
Thị thuộc loại đàn bà được xem là có tố chất, tức là loại vợ hiền dâu đảm, hình thức thôi! Hở ra vẫn cắm sừng lên đầu Khuyềnh, mấy cái rồi không biết chừng. Khuyềnh thuộc dạng người nhạy cảm nhưng bất cần, lại trọng nghĩa, đôi khi cũng tặc lưỡi cho gió thoảng mây bay, thành ra vợ hắn có ý coi thường.

Vợ chồng hắn xoáy vào vòng khốn khó của kim tiền, cuộc sống êm lành đôi khi cũng vạn bất đắc dĩ, giờ chữ tình kia không còn ngăn được bước đi hoang hủ hóa. Khuyềnh là đứa mồ côi tay trắng, là tên phu rừng rách nát, màu hồng xưa kia đã bị nhuộm đen trong bóng tối cuộc đời, sự bội tình vì thế được thị xem như mặc định. Cái ràng buộc với nhau là trách nhiệm gia đình, danh dự xã hội, thôi thì coi như nhắm mắt đưa chân mà giữ chặt lấy tờ hôn thú dưới đáy rương.
Đắm say bên tình ngoài, tình ngoài cung phụng cho thị cả về tiền bạc và sự chiều chuộng hào nhoáng, làm cho thị thoả cơn nũng nịu cố hữu của đàn bà, cái mà Khuyềnh không có. Thị mặc sức, Khuyềnh vẫn lầm lụi, đi về như cái bóng nợ trần ai, vô cảm. Đôi khi ánh mắt giao nhau là sự bâng quơ, hay thoảng là câu hỏi thăm hờ hững pha chút khó chịu. Đứa con thì vẫn hồn nhiên như cây cỏ, nó vẫn ngỡ mình đang trong thiên đường hạnh phúc, vòng tay êm của mái ấm gia đình.

Khi một nỗi đau sống cạnh một nỗi đau đã là bi kịch, hai nỗi đau đó được bọc bằng vỏ hạnh phúc thì hỏi bi kịch nó sẽ lũy kế đến đâu hỡi cao xanh kia.
Hắn sinh ra vốn đã nghèo, nay cuộc sống khó khăn cần phải cố gắng hơn, đừng vì đồng tiền mà mất hoà khí - luôn dặn lòng như vậy! Bạn bè cũng in ít, hắn thu mình, nhưng vì mưu sinh nên thành ra đôi khi có những cuộc xã giao khiên cưỡng.

Hôm vợ hắn quẳng vào mặt mấy lời chan chát, trong lòng đóng băng đến giờ, chẳng lẽ cuộc sống vật chất nó thay đổi con người ta nhanh như vậy? Ờ thì ông bà dạy liệu cơm mà gắp mắm, cuộc sống thường ngày hắn nào phải phung phí chi, một lòng vun vén cho gia đình, ngay cả mấy cái thú vui cỏn con giờ không màng hưởng thụ. Bạn bè rời xa dần, tâm giao cũng phai nhạt, chỉ có công việc và cái bóng vật vờ, hắn cô đơn ngay chính trong căn nhà của mình.

Tôi thương hắn, nhưng không giúp được gì, phải chăng cũng chỉ vài câu đãi bôi khi hắn buồn, thi thoảng ngồi bó gối cho hắn trút nỗi niềm. Tâm sự của hắn chảy thành dòng, rơi khoảng trống vô bờ...

....Chân hắn bước vô định, bóng Khuyền đổ về hướng bến sông, nơi có cây sung cổ thụ vươn cành xoà trên mặt nước, ra tận giữa dòng. Vào một sớm mai ảm đạm, người ta thấy Khuyềnh cứng đơ trên nhánh cây sung vắt ra giữa sông, hai bàn chân chạm mặt nước như chơi vơi muốn bám víu một cái gì mong manh, mong manh như khói, như sương bay trên dòng sông lạnh lẽo.

 

Nguyễn Ngọc Sơn

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập7
  • Hôm nay1,400
  • Tháng hiện tại33,184
  • Tổng lượt truy cập2,637,706
QUÁN CHIÊU VĂN left
tn2
tn1
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây