SẺ CỤT NGÓN BAY ĐI - Tác giả Phan Đình Minh

Thứ tư - 25/11/2020 09:01

Truyện ngắn của Phan Đình Minh
SẺ CỤT NGÓN BAY ĐI

Ngày ba cữ, sáng sớm từ năm giờ, buổi trưa mười hai giờ và chiều xuống lụi đụi khi không còn chút nắng vương ở mỏm cây cột trước nhà, đàn chim sẻ lại rủ nhau về, không thiếu một con. Đến bữa, ngó những chiếc bát đựng thức ăn trống huơ là lũ chim cứ đậu lì trên mấy thanh lan can ở tầng hai, nơi ông lão đặt ngay ngắn chậu cây Thạch lựu. Bầy chim, con lặng phắc, xù lông. Con đứng hót, véo von. Con thì mài mài mỏ vào cánh con chim khác. Có con còn ngủ gật nữa, trượt chân khỏi lan can, quay đơ, rơi như một viên sỏi rơi. Rồi lại xoải cánh vù bay lên, lại nhẹ nhàng đậu xuống đúng chỗ ấy. Im phắc. Gật gà, và rồi lại rơi như viên sỏi… vậy thế, nhưng tất cả lũ chim con nào cũng có ý chăm chắm ngó xuống khoảng sân rộng phía trước khu nhà vì biết thể nào ông lão cũng về, cho chúng ăn. Khi thấy bóng ông lão khật khờ dắt chiếc xe đạp cà tàng đi dưới sân, là bầy chim đồng loạt phấn khích, cuống quýt kêu rinh.
Tính ra đã được nửa năm nay. Tự dưng, câu chuyện cho đàn sẻ ăn lại trở thành công việc thường nhật của vợ chồng ông lão thuê nhà.
- Cứ như nó là cuộc sống của tôi và ông, nhỉ.
Bà lão ngừng tay lạo khạo hộp đựng kim chỉ. Vừa nguậy, vừa buông câu. Ông lão nhìn sang vợ, cười khì.
- Cái gì cuộc sống. Bà?
- Thì việc cho lũ chim ăn, giống mình uống thuốc tiểu đường, thuốc nhức xương, đau dây thần kinh tọa. Cả chuyện tưới mấy khóm lan cằn nước treo vất vưởng, còn gì.
- À, ờ.
Kể ra cái công việc nuôi chim trời như nhặt gió ném vào gió này cũng quấn bận, cách rách, tiêu tốn của ông mất bao nhiêu là thời gian. Ông lão lại cười, lắc đầu, rồi cứ duỗi ra gập vào mãi đôi chân xương xẩu. Bệnh thấp khớp hành hạ khiến hai đầu gối ông đau nhừ mỗi khi trời chuyển mùa, gió bấc kéo về ù ào ở đầu hiên. Cô quạnh. Vợ chồng ông lại chẳng có con cái, họ hàng thì ở xa quá. Ông lão thở dài một tiếng, rồi hướng ánh mắt ra lan can gần cửa sổ. Chỗ ấy, lúc nào cũng nắng vàng tươi.

 
chim se sẻ - Loài Vật


Mé cuối tầng, vài tháng nay mới về một hộ mới thuê nhà, trạc ngoài bốn mươi. Gã chồng tóc tai chẳng mọc, râu ria để dài thườn thượt. Mụ vợ thì quần áo xanh đỏ tím vàng, mắt - đeo mí giả. Mỗi tuần, mụ thay một kiểu đầu. Hai vợ chồng họ mói vài người ở tỉnh xa, liên kết hành nghề bói toán, cúng vong. Suốt ngày trong nhà họ đèn nhang, khấn vái, đồng cốt rầu rĩ. Nghe đồn, gã trọc chuyên lừa lọc những người mê tín, nhẹ dạ, về, dâng lễ cầu xin ở điện nhà hắn. Mà rặt người lạ hoắc, chứ quanh, ai vãng. Cũng khó tin, gã thất đức gạt người thế, lại là chủ một cơ sở chăm nuôi từ thiện và đảm nhận vài công việc giúp đỡ bệnh nhân lao phổi nặng của bệnh viện đa khoa trong thành phố. “Dối trá chẳng có chân, nên không đi xa được. Còn tiếng lành thì luôn có cánh…”. Gã hay mỹ miều với đám cô hồn về hai công việc trái ngược này.
Một ngày, gã trọc vảng sang đầu tầng bên này.
Mon men nghiêng ngó chán căn hộ của ông lão thuê.
Chả chào hỏi gì, gã ngây ngây nhòm mấy giò lan rồi cất giọng ồ ề, ông ổng:
- Cụ già kháu lão. Bán cho tôi đám lan cỗi này đê.
Ông lão ngẩng lên.
- Mua lan, bác. Ờ. Cỗi í mà.
- Cằn nước, bán thôi.
Trán ông lão thoáng nhăn.
- Thế bác trả tôi bao nhiêu?
- Thì, mỗi xách hai triệu. Gì đó.
Ông lão giật mình, nhíu mày, chiếu ánh nhìn có vệt vào mặt gã cúng vong. Lưỡng mục bất đồng - nhân tâm bất chính. Mắt thì ra rã, chớp lia lịa… mũi be be giống bẹ cau phơi quá nắng, thế kia.
Gã trọc cũng nhìn lại ông, như buộc.
- Thế nào. Đồng ý. Tôi xuống tiền.
Ông lão quay đi.
- Thứ này quà tặng. Tôi không để cho bác đâu.
- Tặng, cũng bán được chứ sao.
Lão trung niên vật nài những gì, huyên thuyên bao chuyện, sao. Ông lão chẳng nhớ, chỉ nghĩ: Gã này dai nhách, giọng lại kéo rê, hoăn hoắt kinh tai. Vậy thì vậy, điều khiến ông lão phát hoảng, không muốn bán mấy giò lan là bởi tiền gã trả. Cao quá. Kể ra gã phát giá re rẻ chắc ông đã bán bởi ông lão đâu rành chơi lan và cũng chẳng biết chăm lan. Mấy giò hoa, chủ trước bỏ lại, chỉ có phun nước lã, rô trê thế mà chúng cứ rờ rỡ, đẹp lung linh. “Hay mình nghe nhầm. Gã trọc nói mấy lần. Nhầm là nhầm sao?”. Lúc tĩnh tại. Ngẫm lại. Ông lão cứ phì cười vì không tin cả đôi tai của mình nữa. Tối nào, gã cúng vong cũng sang nhà ngồi lì, lèo nhèo, khiến ông lão phát bực. Chuyện nọ xọ chuyện kia, gã còn phán căn hộ ông lão đang thuê, ác phong, tà khí. Hướng xấu, dương trạch bất ý nhất khu nhà. Gã cứ nhằm lúc ông lão cần khắc tĩnh tại lại loa loa cái miệng như ống điếu cày sứt. “Hắn quở toàn điều ngược. Tệ, lại dai như đỉa đói”. Ông lão lẩm nhẩm trong đầu thế.
- Bác ạ, tôi dứt khoát không bán mấy giò lan. Đừng tốn công thuyết phục… ông lão cũng không nhớ mình bực tức những gì, nói những gì, chỉ biết sau cùng, còn gằn giọng, đoan khoán: Từ nay, bác đừng sang. Tôi không có thì giờ tiếp chuyện đâu.
Gã thầy bói chưng hửng, cảm như ông già vừa vứt nắm thạch tín vào mặt mình. Mồm gã đắng ngắt. “Sư lão dở. Ủng thối. Cũng chỉ thân phận thuê nhà, tươi tốt gì. Đã thế, ông quyết phá hợp đồng. Đuổi trắng. Chống mắt mà xem đây thuê căn nhà ấm khí này. Hâm, đồ nuôi chim hoang”. Thút một cái, ra cửa. Vừa đi, gã cúng vong vừa lùng bùng trong miệng.
Lại nói, câu chuyện nuôi chim trời vài tháng nay của ông lão. Thực ra nó vừa là niềm vui thư giãn, cũng vừa là công việc để lấp đầy thời gian cô quạnh tuổi già. Những lúc cho đàn chim ăn, ông lão hay ngồi ngắm nghía từng con một, lâu dần, ông thuộc tính nết hết thảy lũ chim. Con thì háu đói lanh chanh, ăn nhiều vô kể. Con thì cứ khuỳnh cánh vạy đuôi chen lấn để dành thức ăn, mà giành rồi chẳng ăn mới buồn cười. Độ tuần nay, ông còn phát hiện lũ chim dù chật hẹp chỗ đậu, chỗ ăn thế nào, chúng cũng không phá phách, giẫm lên mấy giò lan ông treo và cả cây Thạch lựu, bên cạnh. Thời gian này, ông và vợ có đi đâu qua ngày, tự nhiên lại thấy lo lo. “Lo nhất là lũ chim. Ai sẽ cho chúng ăn, rồi cho uống nước nữa. Chúng bị đói, kiếm mồi ở đâu khi chỗ nào cũng thấy đầy bê tông, toàn đường nhựa, thế này”. Ông lão hay thủ thỉ với vợ thế. Mà có kể câu chuyện này ra hàng xóm biết, rồi nhờ hàng xóm cho lũ chim ăn, ông lại sợ mọi người cười, bảo rằng vợ chồng ông dở hơi, không bình thường. Thành thử công việc nuôi chim trời đâm ra vất vả, cứ phải lén lén, lút lút, thế mới khổ chứ. Mà rồi dù có bí mật, lén lén, lút lút ông lão cũng chỉ giấu giếm được một thời gian. Nguyên do cũng bởi,...
Buổi chiều, ông lão tới khu nhà thuê cũ, lĩnh lương hưu. Đến cữ, đàn sẻ lại về đậu kín lan can, chờ. Con thì hót véo von. Con thì mài mỏ vào cánh con chim khác. Con lừ đừ, ngủ gật, rồi rơi như viên sỏi... mưa bóng mây, dồn nắng nhẩy tung tăng, lúc tụ góc sân, lúc leo lên nóc chiếc bể đựng nước của khu nhà. Nấc khấc.
Từ đâu, dưới khoảng sân rộng xuất hiện một thằng thanh niên nhầng nhầng. Lom khom, đến dựa người vào cây cột điện. Nó chĩa khẩu súng hơi nòng dài ngoẵng, có gắn cả ống ngắm, vào bầy chim sẻ. Đĩnh đạc. Phát một, là một con sẻ rơi tạch xuống. Cả những con đang ngủ gật, bất đắc kỳ tử mà không hề biết mình chết do can cớ là sao. Khi ông lão ngọc ngạch chiếc xe đạp về đến khu nhà. Ông hoảng hốt, trợn mờ cả mắt. Việc đầu tiên là ông quăng xoảng cái xe. Giọng ông gằn đầy trọng âm, thất thần.
- Bớ thằng nửa đời kia. Ông giết. Mày có biết ông đang nuôi chúng không mà đến kiếm ăn. Biến ngay.
Mặt ông lão đỏ tía, rồi chuyển sang trắng bệch. Hai bên tóc mai dựng ngược. Cái xe đạp vứt chỏng chơ. Bánh trước chiếc xe quay xành xạch. Ông lão vơ đâu được hòn gạch, nguyên viên. Chỉ một chút không kìm lại là ông đã rọi chính thiên đinh cái thằng bé săn chim. Thằng thanh niên chộp vội mấy con chim sẻ chết, dưới chân cột điện. Ôm khẩu súng, nhẩy lên xe máy, phóng vù đi. Lúc này, vài ông già tổ hưu đang chơi cờ tướng ở đầu nhà, có cả anh cảnh sát khu vực đứng chầu rìa mới đồng loạt ngẩng đầu khi nghe tiếng quát gằn và thái độ giận dữ của ông lão. Mọi người vô cùng lạ lẫm và càng lạ hơn bởi đến tận hôm nay mới biết rõ ràng, việc ông lão nuôi chim trời là có thật… khi thằng bé săn chim đã đi xa, mấy ông già tổ hưu lại chụm mặt xuống bàn cờ. Anh công an khu vực lên xe đi cụm dân cư khác, ông lão mới thũng thẵng bước lên căn nhà tầng hai, xúc bơ cơm nguội khô ngồi xuống cạnh lũ chim. Tay ông cứ lóng ngóng, run run mãi. Lũ chim thì không hề biết câu chuyện xẩy ra và mối hiểm nguy vừa rình rập chúng. Cả đàn sẻ vẫn ríu rít vây quanh ông rồi mổ cơm nguội rào rạc như tằm ăn. Từ hôm đó, mọi người trong khu nhà theo cữ, cứ lặng lẽ dõi theo công việc nuôi chim trời của vợ chồng ông lão thuê nhà. Một buổi trưa, trong lúc cho lũ chim ăn, ông lão sửng sốt vì bắt gặp một con sẻ rất là bạo dạn, cứ sán đến bên cạnh ông. Điều quan trọng là nó bị mất một ngón chân bên phải. Con chim đứng nghiêng nghiêng, cứ chực đổ, buồn cười đáo để.
Câu chuyện về con sẻ cụt ngón này khiến ông lão thường khi mất ngủ, ngẫm ngợi vài tháng nay rồi khi đận tuổi già xế bóng mà tiền bạc thì không có. Chút nhà chui ra chui vào cũng không, trong cái thành phố đô hội sầm uất khiến ông lão phải san sẻ lương hưu ít ỏi để đi thuê nhà. Gần hai năm trước, ông thuê trọ trong một căn hộ cấp bốn bên khu phố khác, cách nơi này mươi cây số. Một hôm, khi mở cửa gian phòng tồi tàn, tối om ông nghe thấy tiếng chim kêu thất thanh, chí chóe. Cúi xuống. Ông thấy một con sẻ non đang giẫy giụa, lách chách dưới chân. Máu ở bụng con chim chảy từng giọt, thấm ngoang ngoách góc viên gạch chỉ. Ông giơ tay chộp lấy con chim. Nhìn kỹ, một ngón chân của nó bị đứt lìa. Những giọt máu li ti cứ chảy ra từ đó. Ông vô cùng bối rối không lý giải được tại làm sao mà con sẻ lại chui vào được căn nhà mình. Mở cửa, vô tình, ông đã kẹp đứt lìa ngón chân của nó. Ông lão ra chợ mua về một cái lồng nhỏ rồi thả con sẻ non vào. Lúc đầu, con sẻ không chịu ăn dù ông cho nó ăn thóc, ăn hạt kê hay tép nhỏ… ông định giữ con sẻ để chờ nó lành vết thương mong chuộc lỗi chứ thả nó lê lết vậy, chỉ một khắc nó sẽ là miếng mồi ngon của con mèo tam thể hay thành món chả nướng của thằng bé con nhà hàng xóm. Đến lúc con chim chịu ăn uống bình thường thì chân nó cũng đã lành trở lại. Ngày ông phóng thích con sẻ cụt ngón cũng đặc biệt lắm. Vợ ông cứ đứng nhìn con sẻ bay đi, rồi buồn, bỏ bữa trưa. Tưởng chim trời thì sẽ biệt tăm, thế mà sau đó hai hôm, lúc đi họp tổ hưu trở về nhà, ông thấy con sẻ cụt ngón đang đứng đợi ở giàn hoa giấy trước cửa. Nó cứ kêu chí chách chí chách như mời gọi, kể lể điều gì với ông.
Ông lão chuyển về thuê trọ ở khu chung cư mới này để cho gần bệnh viện mà hai vợ chồng ông mua bảo hiểm… câu chuyện ông nuôi bầy chim trời và con sẻ cụt ngón diễn ra được nửa năm nay rồi. Ông ngẫm ngợi mãi mà chưa giải đáp được tại làm sao con sẻ lại theo được ông, tìm về tận khu nhà mới này. Đây, phải cách nơi ở cũ đến mươi cây số, có chừng. Ông nhận ra con sẻ không chỉ vì một bên ngón chân bị cụt mà điều khiến ông lão nhớ như in là ánh mắt của nó cứ ngời ngời mỗi lần nó nhìn ông. Chuyện lạ. Đận sáng sớm, lúc hoàng hôn. Tiếng chim ở đầu hồi nhà cứ ríu ran và có một điều vợ chồng ông lão không mường tượng được, vô hình chung hay gián tiếp ông đã làm cho mấy hộ chính chủ kế bên, cửa nhà đã đóng im ỉm suốt ngày, giờ, lại dường vắng vẻ, buồn bã thêm.
Vào buổi sáng cái ngày cuối tháng tư âm lịch, ông lão bỗng không còn nghe thấy tiếng chim ríu rít đòi ăn như mọi khi. Lạ quá. Ông vội vàng nhó người ra hiên. Xoẹt. Chiếc khuy áo buột tung. Cái móc khoá cửa cọ vào mạng sườn ông đau điếng. Giá kể ông beo béo một chút, chắc không cảm thấy đau. Căn hộ ông thuê ở đầu hồi của khu nhà, cũng nhiều ánh sáng lắm. Thế mà mỗi bận ló mặt ra cửa, ông thường phải hấp háy đôi mắt đã viễn, lại không mang kính. Có vật gì đen đen, bên dưới. Ông lão giơ chân, rồi lại rụt ngay lại. Ông thấy mềm mềm. Cúi thấp người xuống. Ôi, tá hỏa. Trước mắt ông lù lù con mèo đen tuyền đang chiếu ánh nhìn dữ tợn, phục kích chỗ để thức ăn hòng rình rập lũ chim trời. Con mèo chăm chú, săn mồi đến nỗi chẳng còn để ý ông lão bước ra, đá cả chân vào người nó. Đàn sẻ thường khi đến mấy chục, giờ không thấy bóng con nào. Ông lão tức giận, chộp chiếc dép, ném vèo một cái, sượt qua lưng con mèo đen. Con mèo lúc đó mới ngẩng phắt. Nhẩy cẫng lên. Xong, nó quay lại, nhe nanh, đưa ánh nhìn lạnh lẽo về phía ông. Ông lão giậm chân. Con mèo lúc đó mới phóng vút về cuối hành lang.
Buổi trưa, rồi cả chiều hôm đó, bạn bè con sẻ cụt ngón cũng không thấy bóng dáng con nào đến. Ông lão bỏ vào mấy chiếc bát những thìa lúa mạch vàng chới và ngồi xuống. Ông nghĩ, từ đằng xa, lũ chim sẽ nhìn thấy, cả bóng ông bên cạnh. Chúng sẽ về thôi. Ông tin. Nhưng tuyệt nhiên, không. Hai ngày hôm sau cũng vậy. Lúc ấy, ông lão mới thũng thẵng đi vòng quanh khu nhà, sang cả rặng trúc của công ty bên cạnh, xem có bóng dáng con sẻ nào. Thường ngày, rặng trúc ríu ran đủ các loại chim về đậu. Hôm nay ắng lặng. Những chiếc lá hình mũi mác cứ chĩa ngược lên, không một chút động đậy. Một tuần trôi qua. Ông mới bắt gặp con sẻ cụt ngón trở về và chỉ có mỗi mình nó. Đầu tiên, con sẻ cụt ngón liệng ngang một đường. Từ đằng xa, ông lão đã thấy cái đầu nó ngó rạp xuống hồi nhà. Con sẻ vèo thêm một vòng cung. Rồi nó sựng lại. Đứng lặng ở trên không. Nó nhìn thấy ông lão đang ngồi. Ông lão cũng nhìn thấy nó. Vút. Con sẻ cụt ngón sà ngay xuống trước mặt ông. Ríu ran ríu rít. Con sẻ dường không để ý đến bát thức ăn đặt bên cạnh. Mắt nó ánh lên. Cái đầu gật gật liên hồi. Rồi nó nghiêng mình, cọ cọ cánh vào bàn tay ông. Con sẻ cứ líu ríu, quống quýt mãi. Như kể lể, tâm sự điều gì, giống hệt cái hồi ông phóng thích nó ở khu nhà cũ.
Mưa nặng hạt. Từng đám mây kéo về ụp nước xuống căn nhà ông lão nuôi chim trời. Buổi sáng, khi bước chân ra cửa như mọi ngày. Lần nữa, ông lão suýt ngất lịm vì ngay cạnh chiếc bát đựng thức ăn cho lũ chim. Một đống đen lù lù xuất hiện. Con mèo. Lần này thì nằm rạp. Ông lão cúi xuống cầm chiếc dép. Đụp. Chính giữa lưng. Thật lạ. Con mèo chẳng hề động đậy. Mắt ông đổ quồng vàng. Con mèo cứng đờ. Chết sùi bọt mép, từ bao giờ. Tứ chi co rúm, mắt thì vẫn mở trừng trừng. Bát thức ăn không phải là thóc của ông lão thường ngày cho lũ chim sẻ ăn mà là một chút cơm nguội vàng khè, xung quanh bốc mùi khó chịu. “Bả chuột”. Ông lão ngồi bệt xuống ô gạch vuông trước cửa.
- Bà ơi. Ra đây mà xem.
- Có việc gì đấy ông.
- Thì bà cứ ra đây.
Bà vợ ông lão nhó người ra. Nhìn thấy con mèo đen chết cò quăm. Bà hú lên một tiếng rồi ôm mặt chạy vào nhà.
Vợ chồng ông lão không thể tin được kẻ xấu xa nào đã trộn cơm với bả chuột cho vào bát thức ăn. Chim trời không giết được, bả chuột lại giết chết con mèo đen hàng ngày rình bắt lũ chim.
Buổi chiều, hai vợ chồng ông lão, nước mắt lưng tròng, lập cập đi chôn con mèo xấu số.
Đêm về, ông lão già nua thở dài đến thượt rồi nói như tiếng gió với vợ mình:
- Bà ơi, tôi không thể lý giải được, tại sao lại có người độc ác với cả chim trời.
Bà vợ ông lão gièm chiếc chăn đơn cao quá ngực chồng, rồi cũng thở dài:
- Họ quyết diệt lũ chim không phải vì ác với chúng mà ác với con người.
- Bà à, ngày xưa, lúc tôi với bà còn trẻ, chẳng hề có chuyện đối với nhau như thế.
- Ôi dào, giờ. Khối người. Tay trái tưởng làm việc thiện, tay phải lại làm chuyện tối tăm. Như cái gã trọc hàng xóm, kia.
Cứ nằm vậy. Ông lão không thể nào chợp được mắt, dù là giấc ngủ chập chờn. Trời nhờ nhợ. Gió mùa về đã ba đêm, lạch xạch cái cửa quấn tôn. Thường hôm nay, hai đầu gối ông đã đau lắm, đi không được, thế mà ông lão chỉ thấy tiếng lạo xạo trong xương, còn những cơn đau dịn mồ hôi, như đang chuyển dần lên trên ngực.
Mọi người trong khu nhà từ hôm đó lại phải chứng kiến nghịch cảnh nữa của ông lão thuê trọ. Sáng - năm giờ; trưa - mười hai giờ; chiều - sáu giờ, ông cứ đứng ở đầu hành lang nhà mình vung gậy. Vừa khua đuổi những con chim sẻ theo cữ sà về đòi ăn, vừa váng ồi ồi: “Sẻ cụt ngón ơi, bay đi”.

Hà Nội, mùa Hè.
PĐM

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập6
  • Hôm nay1,224
  • Tháng hiện tại36,541
  • Tổng lượt truy cập2,804,264
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây