TRẦU XANH CHỢ TẾT

Thứ ba - 25/02/2020 06:36
Tản văn của Nguyễn Văn Song

Đã xa lắm rồi tuổi thơ tôi! Đã xa lắm rồi những ngày Tết cũ! Vậy mà mỗi dịp năm hết Tết đến, lòng tôi lại cồn cào nhớ giàn trầu của u tôi, nhớ những phiên chợ Tết cuối năm ăm ắp màu xanh của rổ lá trầu tuổi nhỏ. Nỗi nhớ đưa tôi trở về những tháng năm gian khó mà đằm sâu hương vị Tết quê.
U tôi ăn trầu vỏ. Mỗi lần nhớ về u là tôi lại nhớ gương mặt thuần hậu với nét trầu đỏ thẫm khô viền vành môi thấp thoáng răng đen. Nếu ở nhà thì u tôi thường để tóc vấn trần, còn đi đồng thì thế nào cũng chit khăn mỏ quạ. Dù ở đâu và lúc nào, tôi cũng thấy ở u tôi phảng phất hương trầu vỏ quen thuộc.
Cũng vì ăn trầu vỏ mà u tôi trồng trầu không và cau. Trầu không trồng sát tường nhà thím Nghĩa trước mặt. Những dây trầu trồng từ bao giờ thỏa sức mà leo bám, lan tỏa khắp bức tường gạch và họa lên những phiến lá đổi màu từ xanh ngọc bích đến xanh đậm rồi ngả vàng. Có lúc hàng loạt những lá trầu già vàng rực. Tôi thích thú nhìn những chiếc lá như những trái tim vàng đung đưa trong gió. U tôi bảo “ trầu nhà mình thơm lắm, nhất là lá chin, nước trầu lên màu cũng khó lá trầu nào theo kịp”. Ngày thường, u tôi chỉ hái lá để ăn trầu, để cho bạn già trong ngõ, cho những nhà có công có việc cần đến. Chỉ dịp Tết hàng năm, u tôi mới hái lá trầu để đem bán.
Cây trầu không không ưa thời tiết giá lạnh, nhất là cái lạnh như cắt da cắt thịt của mùa đông xứ Bắc. Mỗi lúc có gió bấc, sương muối, u tôi thường dõi mắt nhìn lên những dây trầu leo trên tường loang lổ thoáng nét lo âu. Nhìn những lá trầu xanh xoăn lại, xám đen hay vàng cuống rụng dần thế nào u cũng chép miệng: “Chẳng biết đến Tết còn lá nào không?”. Rồi thì bao nhiêu lá chuối khô, bao tải đay được u che chắn, buộc bịn cho giàn trầu như người mẹ chăm chút cho đứa con lúc sơ sinh. Sáng nào dậy sớm, u cũng ra phía bức tường nhà thím Nghĩa xem xét giàn trầu sau một đêm rét mướt.
Thường thì tối 27 Tết, u tôi châm đèn dầu, cầm rổ, gọi tôi ra hái lá trầu. Hai u con trèo lên mặt bể nước mưa gần bức tường chằng chịt dây trầu. U bảo: “Này con! Đánh thức trầu mới được hái nhé! Hái mà không đánh thức là trầu sẽ lụi hết đấy.”. Rồi u gọi: “Trẩu trẩu trầu trầu. Mày làm chúa tao. Tao làm chúa mày. Tao không hái ngày. Thì tao hái đêm”. Tôi cũng theo u gọi trầu. Chẳng biết trầu có nghe thấy không, có hiểu gì không mà lúc nào giọng gọi trầu của tôi cũng run run, chỉ sợ mình gọi như thế chưa đủ chân thành với những lá trầu trong đêm giáp Tết. U bảo tôi chọn hái những lá lành lặn, lá bánh tẻ, cân đối, đẹp màu vì trầu bán Tết là trầu để thắp hương cúng ông bà, ông vải từ đêm giao thừa đến hết ba ngày Tết. Tết to hay nhỏ tùy vào gia cảnh từng nhà, nhưng trầu cau cúng Tết thì nhà nào chẳng dùng đến như nhau. Mỗi lần thắp hương cúng Tết, ai chẳng phải thay bát nước mưa, thay chén rượu mới, thay quả cau với lá trầu có điểm trắng một vệt vôi ở đáy lá hình trái tim. Hai u con hái rất nhẹ nhàng vì sợ trầu tỉnh giấc. Cứ 10 lá xếp thành một tệp, nhúng nhẹ nhàng vào chậu nước mưa, dùng dây rơm nếp buộc lại thật khẽ rồi xếp vào rổ.
nguyen van song
Sáng 28 Tết năm nào tôi cũng lũn cũn cắp rổ lá trầu bước theo u đị chợ Tết ở làng bên. U tôi thì gồng gánh một ít gạo nếp, một ít khoai tây mới dỡ, mấy đấu đậu xanh hay thêm mấy con gà. Đấy! Tất cả cái Tết của nhà tôi trông vào gồng gánh của u tôi và cái rổ lá trầu xanh tôi cắp bên sườn. Con đường đi chợ Tết với tôi bao giờ cũng đẹp, cũng xôn xao. Những lùm cỏ đẫm sương, vài khóm hoa trinh nữ đung đưa bên khúc sông, đám trẻ con theo bà, theo mẹ đi chợ đều như uống rượu Tết sớm. Tất cả cứ như chếnh choáng hơi men.
Đến nơi, u tôi dắt tôi đứng ở phía cổng chợ, dặn dò tôi giá cả bán hàng rồi quẩy quả gánh hàng vào phía trong chợ, không quên dặn với theo: “Bán xong cứ đứng đấy đợi u nhá!”. Năm đầu tiên đi bán lá trầu là lúc tôi khoảng 7 hay 8 tuổi. Tôi cứ ngồi thộn mặt bên rổ lá trầu, thấy ai hỏi cũng run bắn lên. Được cái, người hỏi mua hàng ai cũng tươi cười, vui vẻ. Có người thấy cậu bé con lơ ngơ bán hàng lấy làm ngộ lắm thì phải, cứ trêu chòng tôi mãi. Đa phần thì tôi bán rất nhanh, chỉ một loáng lá hết, nhất là những năm giá lạnh và sương muối nhiều. Vui nhất là lúc gặp người nhà, người quen mua hàng, chẳng ai mặc cả, nhiều người còn mừng tuổi sớm cho tôi. Tôi nhớ có một phiên chợ Tết, tôi bán ế lắm, gần trưa rồi mà rổ lá trầu vần còn nhiều. U tôi chắc cũng khó bán hàng nên cũng chưa thấy ra. Tôi sốt ruột nhìn những đứa trẻ đi chợ Tết đang vây xung quanh các hàng quà, hàng tranh, hàng pháo, không hiểu sao mà lúc ấy tôi chỉ muốn khóc òa lên. Bỗng tôi thấy dì Loan tôi đến gần, dì là em gái u tôi, lấy chồng ở làng có chợ. Dì nhìn mắt tôi ngấn nước, cầm tay tôi bảo đi theo dì. Dì dắt tôi đến một hàng trầu vỏ trong chợ, trao đổi gì với bà bán hàng có mái tóc trắng như cước, nhai trầu bỏm bẻm như u tôi. Rồi dì xếp cả rổ lá trầu vào hàng trầu vỏ, đưa cho tôi một xếp tiền mỏng và bảo không được nói với u tôi.
Dì tôi đã là người thiên cổ lâu rồi, u tôi thì 90 tuổi và đã không ăn được trầu cũng cả chục năm nay. U tôi vẫn giữ bộ cơi và cối giã trầu, vẫn hái lá trầu đợi bạn già trong làng, trong ngõ. Bạn già thì vắng dần mà u tôi vẫn khắc khoải nhìn về phía những dây trầu lên xanh rồi ngả chín treo những trái tim vàng đung đưa trên bức tường đầy gió. Còn tôi, cứ những ngày giáp Tết lại thao thiết nhớ rổ lá trầu xanh, nhớ dáng u tôi quẩy quả gánh hàng, nhớ dáng dì tôi dắt tôi vào chợ.


 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập10
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm9
  • Hôm nay0
  • Tháng hiện tại36,236
  • Tổng lượt truy cập2,641,343
QUÁN CHIÊU VĂN left
tn2
tn1
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây