NGUYỄN VĂN SONG: BÙN NÂU VẪN NÓI NHỮNG ĐIỀU ÔNG CHA

Thứ tư - 01/06/2022 07:55

Nguyễn Văn Song không phải là cái tên lạ của thi đàn. Anh làm thơ từ lâu, đạt không ít giải thưởng, nhưng cứ ậm ờ mãi chuyện in thơ. Anh giáo Hưng Yên vốn dĩ đam mê với thơ, bình lặng sau những giờ giảng thì trải lòng mình vào trang thơ. Thơ anh đều đặn xuất hiện trên khắp các mặt báo từ Trung ương đến địa phương. Dần dà bạn đọc bắt đầu quen với một giọng thơ mượt mà, sâu lắng, đẫm nỗi quê, thương nỗi mình. Kín kẽ và giản dị, Nguyễn Văn Song cứ âm thầm gieo vào thơ những niềm riêng đau đáu với hồn làng, bến nước, đình xưa, mùa sen và mẹ. Tựu trung thơ anh quẩn quanh từ làng mà ra. Chuyện làng anh kể hoài không hết. Đọc thơ anh luôn cảm nhận một thi nhân mộc mạc giữa buổi thời xáo động nhiều cầu kì trưng trổ. Cái mộc mạc như in hằn trên nét mặt, nết người lẫn câu chữ của anh.
 
279074133 105436755493104 3210853569117863924 n

Mãi cho đến đầu tháng 5 này, anh mới rón rén in riêng cho mình 2 tập thơ sau rất nhiều tuyển tập đã in chung. Cặp song sinh “Đi từ phía cổng làng” và “Mẹ và Sen” thể như một sự đúc kết cả quãng thơ anh từ ngày tập tễnh cho đến bây giờ. Vẫn kiệm lời khi chẳng quảng bá thơ mình một cách ồn ào. Anh khiêm nhường gởi đến bạn văn chương 2 tập thơ với nhã ý mong lời chân thành đóng góp để thơ anh hoàn thiện hơn. Nguyễn Văn Song là thế, hệt như ông giáo làng chất phác, sợ cái ồn ào phố xá, quẩn quanh đời mình trong một góc yên bình cùng thơ. Hai tập thơ trang nhã, đầy đặn, nghiêm ngắn và mang đến một chiều sâu phổ quát để bạn đọc thấy một tầm vóc thơ Nguyễn Văn Song đã vượt ra khỏi làng. Từ cổng làng thơ Nguyễn Văn Song xuôi về bốn phương tám hướng, lan tỏa những câu chuyện ngỡ quen mà lạ, ngỡ thương mà đau, ngỡ xa xưa mà tựa như gần kề.

“Lối xưa trút ngập lá vàng/ Bàn tay đã chạm cũ càng màu rêu/ Cúi đầu sợi muối sợi tiêu/ Cổng làng lại kể bao điều rưng rưng” – Trích Cổng làng.

“Tôi đi từ phía cổng làng/ Phía trăng buông sợi tơ vàng ngõ quê/ Người làng nói tiếng nồng khê/ Rạ rơm ủ những câu thề lứa đôi” – Trích Tôi đi từ phía cổng làng.

Hai đoạn thơ trích trong Tập thơ “Đi từ phía cổng làng” cho độc giả thấy một Nguyễn Văn Song mượt mà, thắm thiết và tinh tế với thể thơ lục bát. Với thể thơ truyền thống tựa như quốc hồn quốc túy của văn chương dân tộc, lục bát của Nguyễn Văn Song vẫn tạo riêng cho mình sự nhuần nhuyễn ở nhịp điệu đôi, ở cách dùng từ gợi hình ảnh, và ở cách chọn chi tiết để nhắc đến. Cổng làng luôn gắn bó với bao đời người, bao phận người, bao sự ra đi và trở về. Cổng làng hiện hữu trong tâm hồn rất nhiều người con nông thôn, như một hình ảnh không bao giờ phai mờ trong tâm trí. Cổng làng của Nguyễn Văn Song đẹp nền nã. Cái đẹp thể như qua bao nắng mưa, báo biến thiên thời cuộc, chỉ làm cho cổng làng thêm phần tĩnh mịch, thêm phần đậm đà chứ chẳng mai một đi giữa thời đại đô thị hóa sâu tận làng bản thôn xóm. Cổng làng ôm ấp trong lòng mình những câu chuyện đong đầy thương tưởng.

 
281646565 119291110774335 2997536161779754355 n

“Làng tôi ở phía ruộng sâu/ Ngàn năm bông lúa cuối đầu mà thơm/ Đắng cay thành gạo thành cơm/ Hồn người từ khói rạ rơm đượm đà.” – Trích Một phía làng tôi.

“Trăm hình gỗ nổi mặt ao/ Gợi nghìn sâu thẳm cần lao nỗi đời/ Đứng xem, em níu tay tôi/ Hỏi sao gỗ nói giọng người làng ta/ Em ơi sau bức mành hoa/ Nghệ nhân gửi tiếng ông cha của mình/ Bao nhiêu con rối hiện hình/ Bấy nhiêu chìm nổi tài tình đa mang.” – Trích Múa rối nước.

“Tuần rằm gặp chốn cửa thiền/ Cầu xin Phật độ em miền không nhau/ Cúi đầu em bước qua mau/ Thềm ngoài chợt trắng hoa cau rụng đầy.” – Trích Gặp lại ở chùa làng.

Làng trong thơ Nguyễn Văn Song chắt chiu yêu thương. Nơi đó hóa thành hồn người dẫu chỉ từ lọn khói rạ rơm; Nơi đó có những kí ức trẻ dại với những ngô nghê bên vở rối nước nhưng hàm chứa cả một triết lý nhân sinh mà mãi sau này khi đi qua những tháng năm tha hương con người ta mới hiểu thấu; Nơi đó cũng chính là nơi bắt đầu cho tình yêu thiếu thời để khi gặp lại vẫn vẹn nguyên một niềm yêu dẫu cả hai đã ở miền không nhau.

Làng hiện lên trong tập thơ của Nguyễn Văn Song phổ quát đến độ độc giả tìm thấy chính mình, chính chuyện đời mình, chuyện làng mình trong từng câu từ ý tứ của thi nhân. Nguyễn Văn Song chọn thể thơ lục bát để kể chuyện làng là một lựa chọn liều mình và có thể nói khá can đảm. Bởi ngay chính cái thể thơ này cũng đòi hỏi người viết cần chắc tay trong vần điệu, thanh âm, niêm luật, trong cũ có mới, trong mới có cũ. Cuốn hút độc giả bằng ngôn từ, hình ảnh, câu chuyện, nhưng phải tạo được nét đặc trưng riêng biệt không lẫn vào rất nhiều tên tuổi đã định danh của dòng lục bát. Rất may, Nguyễn Văn Song đã chín mùi với lục bát, nên câu thơ anh cứ điềm nhiên tĩnh lặng mà ngấm sâu vào lòng độc giả.

282124211 119291100774336 2784821298483509857 n

Thoát ra ngoài chủ đề Làng, độc giả lại bắt gặp một Nguyễn Văn Song thao thiết và khắc khoải trong “Mẹ và Sen”. Tập thơ mang một tầng nghĩa triết lý về nhân sinh trong cuộc sống. Dẫu thế, Nguyễn Văn Song lại khéo léo tài tình biến hóa câu chữ mình để những bài thơ trong tập thơ này hoàn toàn dặt dìu, khoan nhặt, thoắt bổng thoắt trầm mà vọng về, âm ba, thổn thức trong lòng người đọc.

“Con sông nứt vỏ từ nguồn/ Trổ mầm trăm nhánh nước tuôn ngọt lành/ Trước khi hòa với biển xanh/ Đã tươi bờ bãi trĩu cành phù sa… Nứt trong lòng mẹ là con/ Yêu thương lắng đọng thành hòn máu thiêng/ Núm non rút ruột mẹ hiền/ Cựa chồi mầm khát mà nên hình hài/ Bao nhiêu nứt vỏ hoài thai/ Nhọc nhằn mà hóa rộng dài ngàn năm/ Lắng nghe tiếng nứt âm thầm/ Mà nuôi nấng những nụ mầm sinh sôi.” – Trích Nứt vỏ.

“Khi con đem đam mê cuồn cuộn như sông/ Dồn hết sóng về phía không phải mẹ/ Mẹ sàng gạo bên thềm lặng lẽ/ Gạn hết sạn sành cho mẻ gạo trắng thơm/ Khi con làm thơ trong những đêm buồn/ Câu thơ nỉ non về một miền đổ vỡ/ Mẹ bên lề những câu thơ nức nở/ Nằm trở mình nghe gió lạnh ngoài hiên”. - Trích Tạ lỗi cùng mẹ.

Những lời đắng đót yêu thương được trút vào trang thơ Nguyễn Văn Song cũng chính là tiếng lòng mà bao nhiêu đứa con muốn nói cùng mẹ. Chúng ta đi qua bao mùa mưa gió nắng nôi, bàn chân lao về phía xa xôi, con tim luôn dành cho những tình yêu bên ngoài cánh cửa nhà. Chỉ khi mỏi gót đời bôn ba, chỉ khi lòng mình hằn lên những vết sẹo, con tim đau từng nhịp đập thì mới chợt thấu hiểu một lẽ giản đơn của cuộc người chốn trần gian phong ba: mẹ mới là tất cả. Lời thơ thi nhân dành cho mình, cho độc giả để cùng chiêm nghiệm. Để cùng quay về với tình yêu lớn lao nhất của mỗi người chúng ta.

Ở tập thơ “Mẹ và Sen”, Nguyễn Văn Song mạnh dạn thử thách những câu chữ mới, mạnh, và sắc. Điều này ít thấy trong thơ anh những năm trước. Phải chăng khi đã bắt đầu hòa mình cùng thơ, khi đã đi qua những mỏi mòn của cuộc người lẫn cuộc thơ, Nguyễn Văn Song mới chọn cách trút vào thơ những đau đáu lòng mình, khác xa với cách trải lòng cùng thơ thưở ban đầu của anh. Đến ngay cả với Sen trong tập này, Nguyễn Văn Song cũng tạo riêng cho mình một Sen rất mạnh mẽ, cuốn hút, và đầy tạo bạo. Thể như Sen rủ bùn mà đứng lên trong thơ của anh. Dẫu có tàn thì sen vẫn quyện vào đất trời những tinh khôi riêng của mình.  

“Cánh buồm căng ngực bão/ Nâng từng búp non tơ/ Chở che muôn cánh trắng/ Như lòng mẹ vô bờ/ Vắt cạn thân thảo mộc/ Dâng đến tàn xương khô/ Sáng nay trong mưa buốt/ Chiếc lá gục bên hồ”. – Trích Một lá sen qua đời.

“Xin đừng khóc sen ngắn ngủi/ Hồn sen chẳng thác bao giờ/ Tinh khôi len trong trời đất/ Thấm vào một cõi nguyên sơ”. – Trích Sen trắng.

 
283100580 1092212164663112 7446310388683927008 n

“Mẹ và Sen” đem đến cho độc giả dẫu hai hình tượng nhưng như hòa làm một. Mẹ như Sen và Sen thể như Mẹ. Cần lao hôm sớm, chắt chiu khổ cực, rút cạn cùng với cuộc đời mình thì mẹ vẫn luôn dành cho con những yêu thương chẳng bao giờ phôi phai. Con dù lớn khôn bao nhiêu về bên gối mẹ già nua, vẫn muôn thưở là câu hỏi cũ: con ăn cơm chưa, công việc con tốt không, đừng làm quá sức kẻo bệnh… Trăm câu hỏi giản đơn, lặp lại trăm lần của những bà mẹ heo may đã cạn tim đèn vẫn luôn khiến những đứa con xao xác lòng mình. Với những bà mẹ con mình luôn là trẻ dại. Sen cũng khác nào mẹ, giữa hôi tanh mùi bùn vẫn trổ cho đời những đóa hồng, trắng, xanh ngạt ngào hương. Cạn mùa sen thì những đài sen lại cho thứ hạt sen thanh khiết, những lá sen thơm nồng làm lá gói. Mẹ và Sen, là một sự so sánh tuyệt vời, kính cẩn và đầy tôn nghiêm.

Nguyễn Văn Song lần đầu in riêng, lại cả hai tập thơ, nhưng chứng tỏ được bút lực dồi dào và dấu ấn riêng biệt. Thơ anh chạm vào lòng độc giả ngay từ những trang đầu tiên, giữ độc giả theo suốt mình đến tận trang cuối cùng. Gấp tập thơ lại vẫn thấy đâu đó thơ anh vướng vào lòng mình, lởn vởn tâm trí và như sống lại những khắc giây thơ ấu trong mình, một làng quê yên bình bên cánh võng mẹ ru hời những nồng nàn chân quê, những câu chuyện kể từ bùn nâu vang rền lời cha ông xưa xa. Trầm tích cũ càng tỏa sáng vào thơ.

Tống Phước Bảo

 

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập4
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm2
  • Hôm nay611
  • Tháng hiện tại45,643
  • Tổng lượt truy cập3,702,548
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây