ĐI SĂN "TÔM HÙM MIỀN TÂY"

Thứ tư - 21/07/2021 06:04
Tác giả: Lâm Hùng 

Gọi là tôm hùm miền tây cho sang chứ thật ra xứ này ai cũng gọi nó là con tèng heng.

Theo tập quán cư trú, người miền Tây Nam bộ thường hay chọn nơi cất nhà hướng ra bờ sông, con rạch. Có lẽ đó là điều cần thiết làm cho việc đi lại thêm dễ dàng. Quan niệm "nhất đại giang, nhì quan lộ" (nghĩa là làm nhà thứ nhất chọn gần sông lớn, thứ hai chọn gần đường cái) cũng bắt đầu hình thành từ đó.

Thấp thoáng sau những rặng dừa nước là những căn nhà lá trên nền đất cao ráo. Phía trước nhà là khoảng sân rộng. Sân này cũng bằng thứ đất được bồi đắp. Và ở đó, cứ mỗi độ sáng sớm thường có những cụm sìn non được đùn lên, không khéo, người đi giẫm phải cũng lắm nỗi phiền toái. Chủ nhân gây ra điều đó là những con tèng heng.

Tèng heng là loại giáp xác có cùng họ hàng không xa với tôm, cua. Có điều nó khác tôm bởi đầu và mình lớn, còn đuôi thì nhỏ hơn và kéo dài. Càng của tèng heng khỏe và sắc như càng cua. Tập quán của tèng heng là sống ẩn dưới nền đất để rồi đùn đẩy đất nhão lên mặt để làm hang trú ngụ. Hang của chúng tròn, thông thẳng từ mặt sân xuống tới mặt nước bên dưới.

 
217535751 3981304678644744 8479718842277123985 n

Nhìn hang tèn heng, người dân quê kinh nghiệm rất dễ nhận ra chúng có ở bên dưới hay đã bỏ hang đi. Tèng heng vốn rất sợ ánh sáng. Chỉ việc dùng chân gạt một nấm đất hình nón to khoảng bằng trái dừa nằm ngay phía trên, nếu tèng heng còn ở, chúng sẽ đùn lên lớp đất mới để che ngay miệng hang lại. Dựa vào tập tính này, người ta canh bắt tèng heng một cách dễ dàng. Vừa gạt bỏ “cái mũ” che hang của nó, vừa cầm khúc cây nhọn hoặc mũi mác ngồi đợi. Lát sau, tèng heng sẽ đùn đất lên, khi ấy, người ta nhanh tay xiên ngang cây nhọn xéo xuống phía dưới. Tèng heng bị kẹt lại, cứ việc bắt bỏ vô giỏ đem về.

Thịt tèng heng nướng lên ăn rất ngọt, ngon. Trẻ con thường thích thú đi bắt tèng heng về rồi dùng sơ dừa chà rửa sạch đất để nướng ăn chơi. Bên bếp lửa nấu cơm chiều, kiếm được năm bảy con tèng heng nướng rồi cùng đám bạn chạy ra sân chơi đùa là thú vui không dễ phai nhòa của những đứa trẻ miền quê sông nước.

Dân gian cho rằng thịt tèng heng còn có khả năng trị được bệnh hen, suyễn. Vì thế, khi trẻ con khò khè, người ta cũng hay kiếm tèng heng về nướng cho ăn. Sự thật không biết tác dụng chữa bệnh ra sao nhưng chuyện giúp cho con trẻ tăng chất bổ dưỡng từ loài động vật này là có thật.
Ở vùng Ba Thê, An Giang còn lưu truyền lại câu chuyện như sau:

Đất này ngày xưa thuộc về Phù Nam là tên gọi được đặt cho một quốc gia cổ trong lịch sử Đông Nam Á, xuất hiện khoảng đầu Công Nguyên, ở khu vực hạ lưu và châu thổ sông Mê Kông. Theo nhiều thư tịch cổ Trung Quốc, thì trong thời kỳ hưng thịnh, vương quốc này về phía Đông, đã kiểm soát cả vùng đất phía Nam Trung Bộ (Việt Nam), về phía Tây đến Thung lũng sông Mê Nam (Thái Lan), về phía Nam đến phần phía Bắc bán đảo Mã Lai.

Chuyện kể rằng, có một người từ Ấn Độ, Malay hay các vùng biển phía Nam nào đó tên là Hỗn Điền – Kaundinya được thần báo mộng, nhặt được cây cung ở dưới gốc cây và chỉ hướng đi thuyền lớn ra biển. Thuyền đến biển Phù Nam, dưới sự cai trị của một nữ hoàng là Liễu Diệp. Liễu Diệp cho người ra chống lại, Kaundinya giương cung bắn, tên xuyên qua mạn thuyền, Liễu Diệp sợ, xin hàng. Kaundinya cưới Liễu Diệp và cùng trị vì.

Vương triều trải qua nhiều đời trị vì đến đời Rudravarman (Lưu Đà Bạt Ma) Phù Nam lọt vào con mắt thèm muốn của Chân Lạp( một nước chư hầu của Phù Nam) đang ngày càng lớn mạnh.
Sau này, một phần lãnh thổ xưa kia được coi là trung tâm của Phù Nam tách khỏi Chân Lạp để trở thành một bộ phận của lãnh thổ Việt Nam, tức Nam Bộ ngày nay.

Vua Chân Lạp là Trì Đà Tư Na có dã tâm muốn thôn tính Phù Nam nên đã dùng kế mỹ nhân tiến cống nàng Chey Sery cho Lưu Bà Bạt Ma. Từ đó Lưu Bà Bạt Ma mãi lo tửu sắc quên cả việc triều chính, bỏ bê chính sự.

Trong khi đó nàng Chey Sery vẫn cho mật báo tình hình về Chân Lạp. Thời cơ chính mùi, nửa đêm kinh thành Đặc Mục bị quân Chân Lạp bất ngờ tấn công dữ dội, vua Phù Nam buông nàng Chey Sery phóng mình lên yên ngựa chạy về hướng Nam đến thành Na Phất Na và sau đó, vương quốc Phù Nam bị sáp nhập vào nước Chân Lạp.

Nàng Chey Sery từ chối phần thưởng "mỹ nhân kế" do Trì Đà Tư Na vua Chân Lạp ban tặng. Nàng cũng không quay về cố hương ở phía Tây Nam đất Lâm Ấp. Nàng đơn thân độc mã, băng rừng lội suối đến thành Na Phất Na và trước mắt nàng, bãi sa trường thây chất thành núi, máu cháy thành sông… ngun ngút khói lửa đốt cháy thành quách, ngổn ngang cổng đổ tường xiêu.

Nàng bất tỉnh không biết vì đói khát hay vì ân hận? Thương tình, vị tiên núi mách bảo nàng:
"Kẻ ngươi cần tìm đã thoát khỏi chốn loạn quân, dong buồm chạy ra hướng Đông".
Tỉnh giấc, nàng ngẫm nghĩ:
"Chạy về hướng Đông? Vậy là, chàng chạy đến thương cảng Óc Eo để ra biển? Sao không chờ đợi mình cùng đi bởi, thường khi chàng yêu ta rất mực và từng thệ nguyện: Sống đồng tịch đồng sàng, chết đồng quan đồng quách".
Nghĩ vậy nhưng rồi, Chey Sery nghĩ lại:
"Việc quân quá gấp hay chàng bỏ ta - kẻ thù giấu mặt, một dạ hai lòng". Nếu thế, sao chàng không giết ta? Thương hồng nhan bạc phận à? Ta nữ nhi thường tình, biết chi xảo trá và giáo gươm? Ta chẳng qua chỉ là cánh hoa thời loạn bị đẩy vào chốn nhụy rữa hương phai…Sương mù giăng khắp mặt kinh thành, cũng chẳng thể che những hạt máu chiến binh rỉ giọt xuống hào lũy.
Nàng bật khóc.

Vua Phù Nam trốn chạy hơn một trăm cây số trên dòng kinh, từ thành Na Phất Na xuống vùng thương cảng Óc Eo.

Nhưng đã muộn, quân Chân Lạp bịt kín thương cảng vì chúng thừa biết, vua Phù Nam chỉ có con đường duy nhất để sống còn là thoát ra biển. Một khi thoát được ra biển, vua Phù Nam sẽ cầu viện nhà Đường ở Trung Hoa. Bởi, vương quốc Phù Nam nhiều lần cử đoàn sứ bộ triều Đường.

Vận mạt cùng đường, vua cải trang lên núi sống nghề tiều phu, ẩn nhẫn đợi thời phục quốc. Đông tàn, xuân đến. Rồi đông đến, xuân tàn. Việc phục quốc nhỏ dần như hạt bụi. Chàng nhớ Chey Sery, nhớ người vợ dù sinh ra và lớn lên ở đất nước nghịch thù. Chàng khắc khoải trong cái thê lương vĩnh biệt nàng đêm kinh thành thất thủ. Chàng hận mình, hận đấng quân vương không bảo vệ được đất nước, bảo vệ được dân tộc Phù Nam trước vó ngựa xâm lăng. Trong tình yêu, chàng không bảo vệ được người mình yêu, đành lòng bỏ rơi cánh hoa tràn hương sắc lạc vào rừng gươm kẻ thù.

Mỗi chiều, chàng ôm tượng thần Shiva, đứng trên ngọn núi trông về phương ấy.

Chân mạng đế vương của chàng đã hết. Cảm kích tấm chơn tình của chàng đối với vợ và nhất là, tấm lòng thành với thần Shiva. Sơn thần phán, rằng:
"Khi nào hai phiến đá chốn thiên cung lưu lạc cõi trần quy khứ cùng tượng thần Shiva do con tèng heng chỉ điểm thì khi đó, ngươi cùng vợ gặp nhau và về chùa nghe kinh kệ, giải nghiệp chướng."

 
unnamed (1)

Chey Sery cắt rừng ba ngày đường, bụng đói lả, quần áo rách bươm. Nàng dừng chân bìa rừng, nằm thả thát lát trên đóng lá khô chợp mắt. Bọn lính tuần Chân Lạp phát hiện, nàng sa vào tay giặc. Với sắc đẹp nàng, chúng chẳng khác những con thú đói rừng, giành giật nhau cắn xé con mồi trần truồng như nhộng. Trong cơn nguy cấp, nàng nhớ đến thần Shiva, vị thần hủy diệt đã làm cho vũ trụ này biến hóa khôn lường. Bất giác nàng đọc câu thần chú linh thiêng nhất trong kinh Vệ đà: "TAT TWAM ASI"… Câu thần chú có sức biến hóa khôn lường, làm cho nàng và thần Shiva trở thành nhất thể. Nàng biến hóa, nàng thăng thiên, rồi nàng bỏ lại nhục thân và trong khoảnh khắc sát na nàng rướn người, tiếng rên khẽ nhẹ rồi hóa thân thành con tèng heng trước sự tê dại và kinh hãi của bọn lính tuần. Những tên hãm hiếp nàng, đều bị đứt cái lòng thòng giống đực bởi đôi càng to tổ chảng kẹp cứng "Trời gầm không nhả."

Nơi chàng chết vì thương nhớ vợ, người đời sau gọi Vọng Thê sơn hoặc núi Ba Thê. Con tèng heng quanh quẩn vùng đất mềm nhão rìa chân núi, ngày đêm đùn đất kiếm tìm tượng thần Shiva mong gặp lại chồng. Đêm đêm người quanh vùng Thoại Sơn văng vẳng nghe câu hò:
“Hò ơ… tèng heng đùn đất tìm chồng
Còn em xuôi ngược… Hò ơ… để mong ngày gặp anh…

Tèng heng thuộc loài giáp xác và cũng chẳng lạ lẫm gì với loài tôm cua. Thoạt trông tưởng là tôm nhưng không phải là tôm. Đầu và mình lớn hơn tôm, đuôi nhỏ hơn tôm nhưng được cái nó dài và đầy thịt. Đôi càng to dềnh dành chắc khỏe và sắc lẹm gấp mấy lần cua. Nó khác cua là không bò ngang. Nhát chịu đèn khi giao phối nhưng một khi đã chịu đèn, nó chịu đèn tới bến bất kể trời cao đất dày. Đó cũng là một đặc điểm trời ban cho các cô gái đất Chân Lạp.

Thường tèng heng bước vào tuổi "rượn đực" có mùi khai khai như mùi nước tiểu con người. Chính cái mùi khai khai ấy, là mùi quyến rũ dục tình. Ở nhà quê, đàn bà "lạnh cảm chăn gối", người chồng thường đi bắt tèng heng đem về nướng cho vợ ăn. Y như rằng, chẳng ông chồng nào mà không ưng ý. Có khi xin… khất nợ lần sau. Nghe nói người Chân Lạp, sau nầy gọi Khmer, đàn bà họ ham muốn ái ân và mỗi lần ái ân họ thường mãnh liệt, thêm chút hư đốn hoang dại, khiến đàn ông không thể không nhớ".

Ngày nay, khi sân nhà đã dần được bê tông hóa, tèng heng cũng dần biến mất và ký ức về món ăn chơi một thời cũng đã lùi xa.
L.H

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập12
  • Máy chủ tìm kiếm4
  • Khách viếng thăm8
  • Hôm nay1,274
  • Tháng hiện tại36,682
  • Tổng lượt truy cập3,087,619
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây