MÙA CÁ BỐNG TRỨNG

Thứ sáu - 19/08/2022 01:13
Tạp bút của Lâm Hùng 

Tôi nhớ hoài hồi còn nhỏ, cứ vào khoảng rằm tháng 7 là con rạch trước nhà nước đã chuyển sang màu ửng hồng do những hạt phù sa theo sông Tiền, sông Hậu trôi về. Người dân quê tôi gọi là mùa nước son và cũng từ dòng nước ấy đã chở theo ký ức mình về một loài cá chỉ có khi con nước chuyển màu son…

Đã bao mùa nước son âm thầm đi qua quê tôi, để khi lớn khôn mới chợt nhận ra, con cá bống trứng là một phần cuộc sống tình cảm của gia đình tôi, của làng quê yêu dấu. Mẹ kể, ngày tôi tròn tuổi cũng đúng vào mùa cá bống trứng đổ về. Những miếng ăn đầu đời mà ba mẹ dành cho tôi cũng từ cái vị ngọt ngào của dòng sông, bến nước này.

Nhớ mỗi mùa hè, khi những trận mưa đầu mùa rớt hạt, ba tôi và mấy chú cùng xóm chuẩn bị tre, lưới để làm chiếc vó dưới bến sông. Đợi con nước rong vào dịp ngày Rằm và 30 hàng tháng là xuống vó. Mà kỳ lạ thật, các loài cá bống, trong đó có cá bống trứng đi kiếm ăn chỉ vào ban đêm. Vì thế, để bắt được chúng người dân quê tôi phải thức khuya dậy sớm và thậm chí phải dầm mưa để cất vó.

 
z3655366184033 def1f5e5c14fe4a2f83a8864ff77371d

Những lúc cá bống trứng chạy nước nhiều, ba tôi và mấy chú phải thức suốt đêm. Để đủ sức canh chừng cất vó, ba tôi và mấy chú thường tổ chức một bữa tiệc nhỏ với món đặc sản cá bống trứng vừa vớt lên còn nhảy xoi xói. Chỉ cần một trái dừa tươi làm nước lẩu, nêm nếm thêm một chút gia vị, một chút me là thành nồi nước dùng. Cá bống trứng còn sống, rửa sơ cho vào nồi là có ngay món ngon, đậm đà tình đất, tình quê.

Nhớ hồi học lớp 6, lớp 7, nghỉ hè là tôi chờ đến con nước rong để ba cho đi bán cá bống trứng, bỏ ống riêng, dành mua tập vở vào năm học mới. Nghĩ lại, trẻ con ở thôn quê quen với vất vả, biết chắt mót từng đồng để phụ giúp mẹ cha. Và, đó có lẽ cũng là niềm vui, là ký ức khó phai của bao đứa trẻ ở miền quê khi đã thành người…

Con cá bống trứng quê tôi cũng khá đặc biệt, bởi làm món gì cũng ngon. Mấy bà nội trợ khéo tay ở quê còn làm món tẩm bột chiên hay để nguyên con còn tươi chiên giòn ăn với nước mắm chua ngọt cũng thật tuyệt vời.

Mùa này, vào con nước rong, cứ chiều tối là trên sông rạch quê tôi giăng giăng những ánh đèn nhấp nháy của những chiếc xuồng đi xúc cá bống trứng. Người không có vó thì chỉ cần một chiếc xuống nhỏ, một chiếc lồng đèn và cái rỗ tre là bắt được cá bống trứng rồi. Loài thủy sản này có điều khá đặc biệt là thích di chuyển trên mặt nước. Thường thì chúng bám vào những cụm lục bình nhỏ trôi dạt trên sông. Chỉ cần cho xuồng đi ngược nước, dùng chiếc lồng đèn soi xuống mặt nước để tìm những đám lục bình đang trôi. Mỗi giề lục bình như thế cũng có vài con cá bống trứng đeo theo. Cứ như thế mà người đi vớt cá bống trứng không thấy buồn ngủ và tiếng í ới gọi nhau phá tan bầu trời đêm tĩnh mịch.

Có nhiều cách đánh bắt cá bống trứng, trong đó có nghề đóng đáy. Tất nhiên, miệng đáy ở đây chỉ nhỏ thôi, người ta cắm hai cây cọc ra tới giữa sông là mắc lưới được rồi. Tới con nước cá chạy, người ta mới đem lưới xuống và phải mắc viền lưới cao hơn mặt nước một chút. Cá bống trứng thường nổi lờ đờ trên mặt nước, khi gặp viền lưới đáy bị nước giật mạnh nên chúng giật mình lặn xuống. Không ngờ đó là cái bẩy đẩy chúng chui tuốt xuống cái đục ở cuối miệng đáy. Chỉ chừng nữa giờ là người ta kéo đục lên để bắt cá một lần…

Mùa nước son đổ về, quê tôi rộn rịp hẳn lên từ sáng sớm cho tới tối mịch. Hừng đông đã có người mang cá bống trứng ra chợ. Sáng hơn một chút là có tiếng rao bán cá, người trên bờ thì í ới gọi mua. Là chỗ xóm giềng quen thuộc, không ai mặc cả hay cân thiếu bao giờ. Rồi chuyện xóm, chuyện làng, chuyện đồng áng, cưới hỏi… luôn rôm rả ở bến sông quê.

 
ca bong kho to 600x400

Tôi nhớ bà nội dặn, cá bống trứng còn tươi chỉ cần lấy lá sả bỏ chung vào rổ rồi chà sẽ nhanh tróc vảy. Nếu không có bến sông để chà rửa thì cho chúng vào chiếc túi lưới rồi dùng hai tay vò một chút là xong. Nội tôi thích nhất là cá bống trứng kho tiêu, mà hình như đây là món đặc trưng của loài cá này ở thôn quê. Bà tôi dặn, muốn cho nồi cá kho thật ngon phải ướp ít đường, nước màu dừa, nước mắm rồi để chừng một giờ cho cá thấm gia vị và không bở thịt.

Kho cá bằng nồi, để độ nóng vừa phải và mẻ cá kho được nóng lâu hơn. Trong lúc kho, thỉnh thoảng xốc đều cho cá thấm gia vị. Khi cá chín, nước kho gần cạn cho vào ít tóp mỡ, rắc ít tiêu là có ngay nồi cá kho ngon, trứng cá mẩy vàng ươm, thơm phức rất hấp dẫn.

Nội đã gắn bó với dòng sông bến nước này gần một thế kỷ và dường như món cá bống trứng kho tiêu đã đi vào tiềm thức bà đã lâu lắm rồi. Bây giờ nội đã đi xa nhưng dòng sông bến nước vẫn còn đấy, con rạch trước nhà vẫn êm đềm xuôi chảy như cố mang về cho tôi ký ức tuổi thơ.
Xin cám ơn những dòng sông, bến nước, cám ơn dòng nước son ngầu đục phù sa chở mùa cá bống trứng theo về.

Và, đã bao mùa rồi, người dân quê tôi vẫn với những cái nghề đóng đáy, xúc cá như thế. Chỉ cái việc lập đi lập lại đó cũng đủ để hằn sâu trong ký ức mình bao kỷ niệm để mà nhớ, mà thương.
Ví dầu cá bống kho tiêu…
Lời ru của nội sớm chiều còn đây
Mùa nước son đã dâng đầy
Cho con đi suốt tháng ngày yêu thương...
L.H 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập10
  • Hôm nay1,662
  • Tháng hiện tại51,997
  • Tổng lượt truy cập3,847,969
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây