MƯA MIỀN CHÂU THỔ

Thứ hai - 17/05/2021 07:18

Tản văn của Nhất Chi Mai

Đi qua những khoảnh khắc tinh khôi mùa xuân trong trẻo là ngưỡng cửa của mùa hạ nồng say!
Một buổi sáng, trời bỗng mờ đục rồi tối sầm như gương mặt của người đàn ông khó tính. Vậy là mưa! Cơn mưa đầu mùa hạ đến sớm hơn lệ thường. Mới giữa tháng tư dương lịch mà thiên nhiên đã nôn nóng dạo những khúc nhạc mùa hạ.

Ô, tiếng sấm!
Tiếng sấm đầu tiên của mùa hạ vừa ngân lên thảng thốt! Nhớ lời bà nói ngày xưa: "Sấm trước bữa ăn thì đói, sấm sau bữa ăn thì no." Vậy là năm nay dân mình " no" rồi! Chẳng biết có đúng không nhưng cứ muốn tin là như vậy.

"Tháng ba mưa rào hồ ao đầy nước”. Mưa mùa hạ khởi đầu vào tháng ba âm lịch. Sau tiếng sấm đầu tiên được coi là " tiếng trống trời" ấy là mưa. Mưa rào hối hả, mưa trong dịp tết Hàn Thực (mùng 3 tháng 3) "Mưa nổi bánh trôi"; và mưa sau lễ hội Đền Hùng (mùng 10 tháng 3) " mưa rửa đền". Hình như năm nào cũng vậy, mở đầu là những trận mưa thật to, sấm vang chớp giật giòn giã như một qui luật tất yếu, như một hẹn ước cứ chu kỳ lặp lại của trời đất , không thể khác! Tiếng sấm như âm vang của tiếng đất trời ngàn năm vọng lại, tiếng của hồn thiêng sông núi , như lộc ban của Vua Hùng làm hân hoan lòng người và tốt tươi vạn vật.

 
Lich su A thay 1

"Lúa chiêm lấp ló đầu bờ
Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên"(**)
Và sáng nay, sấm đã nổ râm ran trên trời kìa! Quê mình giờ không còn cấy lúa nên không có cơ hội ngắm nhìn những vạt lúa "phất cờ mà lên" khi nghe sấm dậy. Lòng tôi bỗng một chút bâng khuâng tiếc nuối... Nhớ khi xưa vào tháng ba tháng tư, lúa chiêm đã đẻ nhánh, những khóm lúa đã tròn tròn như cổ tay em bé, đất trời mở hội tiếng sấm đón chào mùa mưa đến, tức thì những thửa ruộng lúa bỗng phất lên bời bời như có phép lạ. Tiếng sấm dội vào lòng tôi những thanh âm rộn rã quen thuộc khiến con tim tôi cũng tưng bừng, loạn nhip!

Mưa rào đầu hạ mang đến cho vạn vật sự sinh sôi ngoạn mục!
Mưa mùa hạ, mưa vùng châu thổ có cái lãng mạn, phồn thực riêng của nó.
Mưa xuống cho tiếng ếch cũng rộn ràng bên những hồ ao đầy nước. Dưới ánh trăng suông của tháng ba, tiếng ếch kêu ộp oạp như một dàn đồng ca nghe thật vui tai. Không phải ở đâu cũng có được cái âm thanh vi diệu này!

Và cá, khi mưa sớm tràn trề khắp các ao hồ kênh rạch chính là lúc từng đàn cá tung tăng bơi lội như mở hội mùa. Vui sao những chiếc vó của các bác, các anh kéo lên giữa đục ngầu làn nước là những chú cá rô, cá diêc tươi rói, giãy đành đạch trong tiếng mưa rơi không ngớt. Nước mưa tuôn chảy xối xả thành dòng từ các kênh rạch xuống các ao hồ và trôi tuột ra sông.

Dòng sông Hồng cuồn cuộn chảy, nước ngầu đục, hòa trộn với những con nước nơi thượng nguồn đổ xuống thành một màu đỏ xậm. Dòng nước ngọt ngào, hăm hở chảy qua bao nhiêu làng mạc, nuôi lớn miền châu thổ bằng những hạt phù sa màu mỡ. Sông mang tôm cá về cho đồng bằng ngọt lành bữa cơm gạo mới. Cá mòi, một loài cá nửa của sông nửa của biển, nhưng cá mang hương vị đặc sản này gần như chỉ có ở sông Hồng.Người dân quê tôi đều thuộc lòng sự tích cá mòi.

Truyện kể rằng: cá mòi là do chim ngói hóa thành. Mỗi năm vào mùa thu khi hết vụ lúa, chim ngói bay ra biển, hóa thân thành cá mòi. Mùa xuân, cá bơi ngược về sông, đến đầu nguồn lại hóa thân thành chim ngói...Có lẽ dân gian xưa muốn giải thích về tập quán di cư của hai loài chim, cá đều là đặc sản này nên thêu dệt thành câu chuyện đậm chất hoang đường như vậy. Khoa học thì xác nhận loài cá mòi có đồng hồ sinh học rất chính xác, gần giống loài cá hồi ở phương Tây. Trứng cá mòi nở ra ở vùng nước ngọt, vì thế khi trứng nở, cá con lớn lên theo dặm dài của dòng sông trôi ra biển. Để rồi xuân về, mùa sinh sản tới chúng lại ngược dòng bơi về đúng nơi mình sinh ra để đẻ trứng.Và thế là lại bắt đầu một hành trình mới!

Nơi châu thổ sông Hồng quê tôi ai đã từng đôi lần đặt chân tới mới thấy hết được cái ngọt lành, màu mỡ của vị phù sa. Mỗi mùa mưa đến, dòng sông Hồng đầy ắp mênh mang cuồn cuộn một màu hồng như chính tên gọi của nó. Cây trái no say đã đầy mà ngồn ngộn vươn mình trỗi dậy.Những vạt ngô ven đê trổ cờ mơn mởn. Những vườn cam, vườn nhãn bắt đầu căng trái.
Sông Hồng reo!

Hạt phù sa theo con nước cần mẫn tung tăng đi khắp nơi bồi đắp cho đồng bằng. Đất mẹ đỏ mịn bùn non phù sa màu mỡ, cho những chùm nhãn tròn căng ngọt ngào như tình mẹ. Dòng nước đỏ lịm bồi hồi chở những khát khao cho đôi bờ ngô lúa. Châu thổ tràn trề sức sống trong một màu xanh non bạt ngàn quyến rũ.

" Hỡi sông Hồng tiếng hát bốn ngàn năm
Tổ Quốc bao giờ đẹp thế này chăng?"(*)
Trải qua hàng triệu triệu năm sông Hồng đã hát ru hạt phù sa ngàn năm lưu lạc tụ về sum họp mà hoài thai thành đồng bằng châu thổ, chẳng phải là nhờ những cơn mưa, những hạt ngoc trời nhỏ xuống đó sao?

Tháng ba khi xưa ông bà ta gọi là tháng " giáp hạt", “cây xanh lá non”. "Ba tháng trông cây không bằng một ngày trông quả". Sau những trận mưa thần thánh đó thường thì cây cối tốt tươi, quả sai bông mẩy...Nhưng cũng không ai nói trước được những rủi ro thiệt hại do mưa lũ gây ra.Có đôi khi sông Hồng trở nên hung hãn như một con mãnh thú. Nước sông lồng lộn dâng cao. Châu thổ trắng nước. Câu ca dao ứ nghẹn một nỗi buồn thương:
"Con cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non"(**)

Hình ảnh con cò trong câu ca dao phải chăng chính là hình ảnh người mẹ tảo tần sớm hôm vất vả nơi đầu sông cuối bãi? Hạt gạo dẻo thơm được đánh đổi bằng muôn nỗi nhọc nhằn cay đắng. Câu ca dao nghẹn ngào thương cánh cò mệt lả trong cuộc mưu sinh "lặn lội" để " nuôi cái cùng con"... hay đó chính là tình mẹ trải qua những gian lao khốn khó của cuộc đời?

 
cau long bien

Và dòng sông Hồng suốt mấy ngàn năm chảy theo chiều dài của lịch sử đã chứng kiến tất cả! Con sông “Mẹ” ân tình không chỉ mang đến cho vùng đất Hưng Yên quê tôi những tiềm năng không nhỏ về kinh tế, du lịch mà còn mang đến cho nơi đây một vẻ đẹp trường tồn đáng tự hào của bề dầy lịch sử với vòng tay ôm trọn ấm áp chở che cho ngàn năm Phố Hiến trên bến dưới thuyền và nền văn minh lúa nước.

Hôm nay, trải lòng mình cùng cơn mưa đầu hạ, tôi muốn lưu lại những khoảnh khắc thăng hoa nhất của tâm hồn mình theo bồng bềnh con nước. Nghe như mưa đang thấm vào hồn mình vuốt ve, vỗ về những bâng khuâng hoài niệm... Tôi muốn hóa thân vào những giọt mưa phiêu lãng để mặc cho những cảm xúc trôi theo dòng sông.

Chảy đi sông ơi! Ơi con sông của lòng tôi giữa trận mưa mùa hạ cứ sôi réo mãi điệp khúc hào hùng của lịch sử bốn ngàn năm, cứ bồi đắp thêm mãi cho châu thổ phì nhiêu, cho tâm hồn người cũng được phù sa tô hồng thêm sắc đỏ, cho ta thêm yêu thương trân trọng hơn cuộc sống vốn rất đáng yêu này.
(*) Câu thơ của Chế Lan Viên.
(**)Ca dao.
N.C.M

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập9
  • Hôm nay1,274
  • Tháng hiện tại36,835
  • Tổng lượt truy cập3,087,772
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây