PHÁC THẢO HÀNH TRÌNH TÌM HỒ SƠ XÁC NHẬN CỦA NHÀ CHÍ SĨ YÊU NƯỚC NGUYỄN THẾ MỸ

Thứ tư - 21/07/2021 05:40

Bút ký của Trần Ngọc Khánh

“Sau bảy mươi năm, chờ đợi mỏi mòn của cả gia tộc, gia đình, với biết bao nhiêu cố gắng của con cháu, nhưng tới lúc mọi chuyện ngỡ đã chìm vào tuyệt vọng và quên lãng; thì như một sự bù đắp của số phận ông nội tôi, một nghĩa quân của Hoàng Hoa Thám đã được Cục hồ sơ nghiệp vụ An ninh thuộc Tổng cục an ninh II tìm ra, trước sự ngỡ ngàng đến bàng hoàng, tôi đã thưa với mẹ tôi về chuyện này. Mẹ tôi run rẩy cầm tờ phô tô hồ sơ bằng tiếng Pháp lưu trữ từ năm 1924. Dù không nhìn rõ được gì nhưng người cảm động nói rằng: “Vậy là mẹ an lòng khi về với tổ tiên rồi”…..Và mẹ khóc….Tôi se sắt cả cõi lòng, gần 100 tuổi rồi; Mẹ tôi ngước nhìn trời…..Tôi bổng rùng mình, trong ánh hoàng hôn rực như màu than sắp tàn, tóc mẹ tôi bạc trắng hết”….Đại tá tình báo Nguyễn Đăng An nguyên cán bộ Tổng cụ An ninh bộ công an rưng rưng nói với tôi như vậy.

 
199678747 845072633073526 6228621493713807630 n


I. Bao nhiêu năm rồi còn mãi ra đi!

Ông An kể tiếp: Anh trai tôi – ông Nguyễn Đăng Chế anh hung lực lượng vucx trang nhân dân nguyên phó giám đốc công ty đường bộ 470 (một cựu chiến binh nổi tiếng trên phà bến thủy Vinh, những năm máu lửa;) tác giả của những bài thơ viết về TNXP khá nổi tiếng với những câu gan ruột: “Bến Thủy một thời máu nhớ bàn chân” nhiều lần kể với tôi là mẹ vẫn kể ngày xưa, bà nội có nói rằng: ông nội con cụ đồ Mỹ; tham gia hoạt động yêu nước bị Pháp bắt, đày đi côn đảo và từng bị chúng cắt gót chân vì tội “cứng đầu”. Khi ông bị giam ở nhà lao Vinh và nhà lao Thừa Thiên; thì bà phải bán rất nhiều ruộng để mang chuộc ông về, nhưng tội nặng quá, sau đày ra côn đảo. Ông nội tôi ngoài hoạt động yêu nước, còn là một tài năng về mặt văn chương, trong cuốn văn thơ các nhà nho xứ Nghệ do Phó Giáo sư Ninh Viết Giao biên soạn có in thơ văn, câu đối của cụ; thơ văn của cụ khá nhiều nhưng tôi thích nhất là bài Vịnh cây hồng “cha ông vun đắp một cây hồng/Trải bấy nhiêu niên giữa cõi đông/ ngon ngọt đã đồn ran đất nước/ Chát chua chi có với non sông/Những cành đỏ thắm ai mua được/Mấy quả tươi xanh chớ bán rong/Mưa gió khuyên nhau vun cội lại/Ai ơi! Giữ lấy của cha ông”. Hoặc câu đối cụ… Điều hơn 200 người dân ngã xuống trong cuộc biểu tình thái lão (Cao trào 30-31): “trống tự do náo nức giữa thành Hoan, nào kể chi tàu bay bướm lượn, tạc đạn sấm ran, ngất trời rực rực lửa oan cừu, xót một nỗi đồng bào, giọt máu lạc hồng đem rưới khắp/cờ kách mệnh phất phơ trong bể Á, chỉ toan những đạp đổ cường quyền, phá tan tư bản; dậy đất ù ù gan nghĩa liệt; hú ba hồn cố quốc, mảnh gương xô viết quyết soi chung”

Anh tôi bảo: “Giao cho chú đó” – Việc tìm lại chân dung cuộc đời hoạt động của ông nội và mẹ tôi, như tôi đã nói với anh đó, người muốn trước lúc về với tổ tiên, danh chính ngôn thuận ông nội tôi phải được công nhận.

Nói thật với anh tôi làm trong ngành tình báo, chủ yếu hoạt động ở nước ngoài, việc nước tôi chu tất, nhưng việc nhà thì… thật “Mò kim đáy bể”, gia đình tôi, ngoài chuyện ông nội chưa có hồ sơ xác đúng, để công nhận là người có công với cách mạng theo Hướng dẫn số 30 của Ban tổ chức Trung ương, thì còn một người anh cả hy sinh ở chiến trường Cam Pu Chia đến nay cũng chưa tìm được mộ; thú thực những lúc bôn ba nơi quê người đất khách vì nhiệm vụ quốc gia trong tôi có lúc dội lên đau đớn một câu thơ cổ mà tôi nhớ cũng không rõ lắm nhưng cứ….bạc một nỗi niềm xa xứ”.

… “Quê hương đâu dễ dầu dần bạc/Quán khách khôn cầm tóc trắng xanh…”! Và tôi đã cố gắng tìm, tìm mãi, cho tới một ngày tôi chợt nhận ra mình đã gần về hưu rồi, suốt bao nhiêu năm qua, anh em chúng tôi và nhất là bản thân tôi đã gặp người này, tìm người kia, hỏi hồ sơ chỗ này, lục giấy tờ chỗ kia…cho đến khi tóc trên đầu tôi có sợi chớm bạc mà cũng chưa hoàn thành được đại nguyện, có lẽ những năm cuối đời; nghĩ đến bao nhiêu năm ông nội vào tù ra tội mà cái giấy chứng nhận cũng không còn; anh tôi gửi nắm xương nơi đất khách quê người…Và cha tôi đã khóc…cho tới một ngày người không còn thấy gì nữa …và mỗi khi về quê; tôi lại rờn rợn; cái dáng mẹ ngồi bên thềm nhìn ra ngõ vắng, anh nắng vàng xiêu; mẹ lóng ngóng rờ rầm tôi… “An về đó à! Có tin gì không con…” sinh cả một đàn con mà giờ mẹ ở một mình, trống vắng những khi chiều xuống… Và hình như có một lần anh Chế nghe một ông già mù hát bên góc sân ga, một bài hát gì đó về chiến tranh, về người lính không trở về và trong sổ tay, tôi thấy anh viết: “Ôi tiếng hát làm tim tôi rỉ máu/Chính tôi mù ông có mù đâu” ?... Rồi có lần gần đây anh gọi điện: “Mẹ mơ thấy ông ấy về, ông mắng; Tại sao ông có tên trong sổ sách nhà nước, mà mấy đứa không tìm”… tôi buồn quá …Sau đó thì sao; tôi hỏi, hơi sốt ruột; ông An có lẽ đã qua cơn xúc động với những tháng ngày ảm đạm; đẩy tách trà bốc khói về phía tôi; ông Chế và ông Sinh (thượng tá, công an tỉnh Ninh Thuận) châu vào cũng bàn cãi; tôi thấy là lạ ba ông ở cái tuổi làm ông cả rồi, mà tranh nhau kể chuyện như thuở còn nằm ổ rơm; nhưng cơ bản là họ nhường cho ông An nói; Còn ông Chế ngồi trầm tư như một tảng đá giữa mùa mưa; ông Sinh chống cằm, mắt xa xôi như có làn hơi nước thoảng qua. Ở ngoài đời danh và vị của mấy ông làm người ta sợ, nhưng giờ đây sao họ hồn nhiên đến lạ: ông An tiếp: “Bỗng dưng lúc đang rối ruột ấy có ông bạn tên Sách gọi điện thoại, mời ra quán uống rượu, thấy nét mặt tôi như gợi nhiều dĩ vãng, ông hỏi chuyện. Tôi kể, nghe xong ông đặt vội chén xuống, rượu sánh ra cả mâm: “Em là thằng phụ trách mảng hồ sơ ấy đây, anh ghi rõ nội dung, em tìm cho, may ra… Tôi cười gượng như đàn bà quá lứa, viết rõ thông tin : “Nguyễn Thế Mỹ, thường gọi là Đồ Mỹ. Sinh 1878 tại Nhạn Tháp – Vĩnh Thành – Yên Thành – Nghệ An”.

Và những nội dung có liên quan về ông nội tôi, rồi trao cho Sách, lòng không khỏi bâng khuâng “Hết duyên ngồi gốc cây hồng…” thôi thì cứ gửi…Nhưng thật bất ngờ, ngay sau hôm đó, Sách gọi điện, “có tin vui, em lục hồ sơ đúng với địa chỉ anh nêu, hồ sơ bằng tiếng Pháp, em mới dịch ra một ít, nếu anh đọc được mời anh đến, đính chính cho em, rồi về làm hẳn một cái đơn xin xác nhận, gửi hồ sơ thì em sẽ hồi âm!”

 
219797819 845072566406866 3233896594765812964 n

Tôi quýnh quáng, đi ra vấp phải cái bậc cửa; “Chú này cứ hay đùa…nhưng mà không, chuyện quan trọng thế này!… Tôi vơ vội cái áo khoác, đi ngay…ông An ngừng lời; tôi cười nói; “ly kỳ rồi đây; Hôm nay các bác định đưa tôi về chuyện huyền bí học, thông qua những cái ngẫu nhiên” ông An giơ tay chặn lại: “Đúng vậy; tôi lấy tư cách của một đại tá tình báo đảm bảo cho cậu những thông tin này, vì tôi biết ngoài đi dạy và làm báo cậu có để ý đến tâm linh và phật học” Vấn đề là câu chuyện này, chúng ta nên có một cái nhìn nghiêm túc và biết ơn các nhà ngoại cảm cũng như biết khai thác trực giác khi liên quan đến vấn đề tín ngưỡng…” ông đưa ra phúc đáp của cơ quan chức năng: Tôi xin ghi chép lại một số thông tin như sau “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam –Độc lập – Tự do – Hạnh phúc.

Hà Nội, ngày 16/6/2011. Tổng cục an ninh II, cục hồ sơ nghiệp vụ an ninh số 4074/ XN – A93- P4 V/v cung cấp thông tin về cụ Nguyễn Thế Mỹ (Đồ Mỹ)
Kính gửi ông: Nguyễn Đăng An
Địa chỉ: số nhà 54/44, phố Hào Nam, Phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, TP Hà Nội.
Cục hồ sơ nghiệp vụ an ninh trả lời đơn của ông ngày 14/4/2011, đề nghị xác nhận quá trình hoạt động cách mạng bị địch bắt tù đày trước năm 1945 của ông nội tên là: Nguyễn Thế Mỹ (tức: Đồ Mỹ), sinh năm 1878; nguyên quán: Làng Nhạn Tháp, tổng Quan Sơn, huyện Đông Thành (Yên Thành), tỉnh Nghệ An, có bố tên là Nguyễn Đăng Khánh, vợ là Hoàng Thị Thông và Nguyễn Thị Cảnh Tuân.
Tại cục hồ sơ nghiệp vụ an ninh có thông tin phản ánh về một người có tên và quá trình hoạt động như sau:
Họ và tên: Nguyễn Tế Mỹ; tên khác Nguyễn Thế Mỹ, Nguyễn Hải Châu, Đồ Trinh, Đồ Mỹ . Năm sinh : (không rõ)
Nguyên quán: Làng Nhạn Tháp, huyện Yên Thành, Tỉnh Nghệ An
Họ và tên cha, mẹ, vợ (không rõ)
Quá trình hoạt động: Thời kỳ trước năm 1923, cụ Nguyễn Tế Mỹ tham gia phong trào yêu nước do Ngô Quảng lãnh đạo chống thực dân Pháp. Từ năm 1923 – 1924, cụ Nguyễn Tế Mỹ bị mật thám Pháp truy nã vì tham gia phong trào yêu nước do Đồ Thám (tức Hoàng Hoa Thám) lãnh đạo chống thực dân Pháp, cụ được giao nhiệm vụ làm công tác tuyên truyền vận động và quyên góp tiền cho tổ chức.
Trong hồ sơ thu được của mật thám Pháp hiện lưu trữ tại cục hồ sơ nghiệp vụ an ninh. Ngoài những thông tin trên chưa tìm được thông tin nào khác về cụ Nguyễn Tế Mỹ.
Cục hồ sơ nghiệp vụ an ninh thông báo để ông biết.
Ký thay cục trưởng, phó cục trưởng; Đại tá Nguyễn Đức Đoái”

Để minh chứng thêm, ông An đưa cho tôi bản gốc lưu trữ bằng tiếng Pháp, rất tiếc tôi không thạo tiếng Pháp nên chỉ ghi lại những chữ có tiếng Việt “Số liệu hồ sơ 4998, Huế tháng 5/1924: Đồ Trinh, (Nguyễn Hải Châu, Nguyễn Thế Mỹ); Nhạn Tháp, huyện Yên Thành (Nghệ An). Ở dưới cùng có dòng chữ : Hoạt động yêu nước”… Cầm được những phúc đáp ấy trên tay, ông An sôi nổi, mừng cuống cả lên, “Trời ơi…bao nhiêu năm…bà con ơi… xóm làng ơi! Nhưng sao lại thế này; sao lại có tên gọi là Đồ Trinh”, tôi về nhà, các cụ già vuốt râu cằm nói; đúng cụ Đồ làng ta rồi; ở quê mình, thường lấy tên con đầu để gọi tên cha, mà bác ruột tôi là Nguyễn Đăng Trinh, con cả của ông nội, vậy là chính xác…chuyện còn lại của anh em bọn tôi bây giờ là tiếp tục nhờ các cơ quan chức năng làm sáng tỏ tư liệu của ông nội đã sống trong các nhà tù Vinh, Thừa Thiên và Côn Đảo.

II. Phục dựng chân dung nhờ một nhà ngoại cảm:

Cuộc đời cũng lạ, có lúc tưởng đã “tuyệt đường non nước, nào ngờ/một thôn xóm lạ lại chờ nơi đây” như một câu thơ cổ; anh em ông An trở về làng, xóm dưới, thôn trên tưng bừng cả lên trước sự kiện lạ kỳ này, các bậc cao niên ngẩng nhìn ngọn núi Động Thờ quanh năm mờ ảo sương khói, ông trời thương dân làng ta, đã trả cụ Đồ về đúng vị trí vẻ vang của cụ..”

Cũng lúc ấy xẩy ra một chuyện lạ nữa, ông bác họ của ông An, Nguyễn Đăng Lục nguyên phó giám đốc mỏ than Đông Triều (Quảng Ninh) có đứa cháu đích tôn bị bệnh nghiêm trọng (máu trắng) ông vái hết đền chùa, đến lúc đã cạn nước mắt; bỗng có một nhà ngoại cảm bảo rằng: ông có một bà chị ruột, mồ mả ở quê bị thất lạc; về tìm lại, may ra cháu khỏi bệnh…

Đang lúc rối như canh hẹ, ông Lục chợt nhớ đến nhà ngoại cảm Anh Quân, nguyên là thuộc hạ của ông Lục, một công nhân hầm lò, chí thú làm ăn và sau một vụ tai nạn thảm khốc, ông sống sót lại, trong khi các bạn cùng hầm lò không qua khỏi. cú sốc đau thương và thoát hiểm này đã dội vào võ não ông một năng lượng kỳ lạ, bằng một chiếc điện thoại di động, không sim không thẻ. Với một sự tập trung cao độ, tạo ra một dạng năng lượng đặc biệt (gần như nhập định trong ngồi thiền) ông tiếp xúc với thân trong ấm của người đã mất, kéo từ trường của họ hội tụ lại trên mộ, tại nơi ấy, ông đặt một tờ bạc âm phủ, trên để chiếc điện thoại độc nhất vô nhị của ông; ở phút đỉnh điểm giao thoa của người âm và người dương, các điện tích âm tụ lại trên điện thoại di động ấy, hội thành di ảnh của người đã mất, việc ấy diễn ra trong mấy giây; người nhà và con cháu phải dùng các phương tiện hiện đại: Máy di động loại tốt, máy ảnh cực nhạy…

Phục sẵn giây phút linh thiêng ấy để bấm máy, hòng ghi lại hình ảnh tột bậc chờ mong của họ tộc…Chuyện lạ; phúc chủ lộc thầy, có nhà được, có nhà không, xác suất thành công không ai dám đảm bảo; hôm ấy thấy Lục thủ trưởng cứ ấp úng mãi chuyện nhà mình; ông Quân cười, hứa sẽ về Nhạn Tháp mong sao cứu độ được thằng bé, lúc ấy đang thập tử nhất sinh tại bệnh viên Bạch Mai (Hà Nội), nhà ngoại cảm Anh Quân xuất hiện dưới chân núi Động Thờ, nơi mồ mả dòng họ Nguyễn Đăng làng Nhạn Tháp táng ở đây; mấy chục năm trước việc quy tụ rất vất vả, lúc ấy phong trào hợp tác hóa, người ta cứ đưa mộ theo hình luống khoai thất lạc là điều dễ hiểu, ngay cả mộ cụ Đồ Mỹ, người mất năm 1941, tính đến nay đã bảy mươi năm, trong đó lại có tiếp 50 lạc mộ; cuộc đời của cụ là lúc mất còn phải chịu oan uổng, bởi khi đứng trước là gia tộc, cháu con chịu không biết mộ cụ chính xác nằm ở chỗ nào? Bởi tuổi trẻ cháu con tham gia bom đạn, quê hương chìm trong máu lửa, đến khi ngã bóng chiều tà về lại lũy tre làng, chỉ biết chắp tay tạ lỗi với tổ tiên …câu chuyện kỳ lạ chúng tôi kể sau đây không phải để tuyên truyền cho trò mê tín dị đoan, mà đó là phẩm chất tâm linh đích thực, hơn nữa, người cung cấp tư liệu trực tiếp là một đại tá tình báo và tôi thiết nghĩ: có lẽ do năng lượng của sự chờ mong dằn vặt, đau đớn, hy vọng của ông An và cả gia tộc trong mấy chục năm trời đã tạo nên được một quả báo lành lặn hiếm thấy và mộ bà chị ông Lục đã tìm được, đứa cháu đã khỏi bệnh, ảnh của bà còn có cả mái tóc dài (bởi bà mất trẻ, vào một ngày của năm 1951); người làng Nhạn Tháp kinh ngạc trẻ con ít dám khóc đêm hơn, xóm làng như bình yên hẳn; giờ thì ai cũng bảo, chết chưa phải là hết, cứ trộm cắp cho lắm vào người âm về thì cho chết …và họ tuôn lên nghĩa địa, lặng im nhìn nhau kinh hãi, trời nắng mà mồi hôi cứ như rươi ra. Đi qua phần mộ gia đình ông An; nhà ngoại cảm Anh Quân dừng lại “Ở dưới này có mộ một người ở hàng lãnh tụ”…Ông An lạnh cả xương sống, lạy trời… khi nghe tin bác Lục đã cùng ông Quân về tìm mộ, cả gia đình ông An đi chầu chực tại một “Trung tâm hỗ trợ tìm kiếm liệt sĩ” ở Nam Đàn, đã mấy ngày rồi chưa thấy thông tin gì, nhân lúc ấy nhận được điện thoại của ông Lục, họ ào ào tuôn về quê, bái kiến nhà ngoại cảm, ông ấy chỉ cười, uống nước và bảo “tôi cũng chả giám hứa điều gì, nhân việc làm cho nhà ông Lục, tôi sẽ ghé qua lăng mộ nhà bác, may ra tìm được lại mộ cụ Đồ, có điều các bác cảm thông cho, tôi không giám hứa…”

 
180314955 845072519740204 7087841113333239521 n

Khi ấy ông Quân làm một động tác gì đó như đối thoại với người âm để lấy thông tin, rồi im lặng về nhà …Suốt đêm ấy cả gia đình ông An mất ngủ, bởi cũng trong ngày hôm ấy nhà ngoại cảm còn lấy được thông tin tại ngôi mộ (chiêu hồn) của liệt sĩ Nguyễn Trường Sơn- người anh cả của gia đình mà họ mất cả bao năm tìm kiếm ở Cam-Pu-Chia mà chưa ra; sau để yên lòng mẹ già, họ nhờ người làm một ngôi mộ giả trong làng gia tộc “gọi hồn nhập xác” để có chỗ khói hương cho ấm cõi âm”(chuyện tìm mộ liệt sĩ Nguyễn Trường Sơn chúng tôi sẽ thông tin lại ở một bài báo khác). Sáng hôm sau nhà ngoại cảm cùng gia đình trở lại chân núi Động Thờ; giây phút thiêng liêng xuất hiện; ông run run trải tờ bạc âm phủ xuống ngôi mộ mà ông đoán chính xác là mộ cụ Đồ, đặt chiếc điện thoại kỳ lạ lên hàng loạt máy ảnh đủ các loại quy tụ về điểm quy định đặc biệt ấy; nín thở chờ đợi…gió xào xạc trong lũng núi, một làn gió mát lạnh thoảng qua, mùi hương trầm lửng lơ trên bãi cỏ…

Chụp…Tiếng nhà ngoại cảm khản đặc lại vì cảm động, hình ảnh một cụ già xuất hiện, tất cả đồng loạt bấm máy, và lạ lùng thay, người chắt nội của cụ Đồ; chị Nguyễn Thị Minh, chụp được ảnh rõ nét nhất. Việc rửa ảnh được đem đi làm ngay lập tức, khi cầm tấm ảnh phóng to trên tay, cả gia tộc lại lần nữa lặng đi vì kinh ngạc; mẹ ông An, cụ bà Cao Thị Dung đã gặp lại cha chồng; cụ khóc…cả một kiếp làm người của cụ, đã gồng gánh trên vai bao nhiêu oan khuất, người cha chồng sau bảy mươi năm kể từ khi mất; và sau năm mươi năm kể từ ngày quy tập mộ về làng nhưng bị lạc, nay tâm nguyện về nhà chí sĩ yêu nước Nguyễn Thế Mỹ, tức Đồ Mỹ, tức Đồ Trinh, tức Nguyễn Hải Châu; Như vây là đã được toại nguyện; A di dà phật…Đức phật đại từ đại bi…cứu khổ cứu nạn; Bà phải sống để nhờ nhà ngoại cảm Anh Quân tìm kiếm đứa con trai của bà về; Và lúc này, bà như nghe văng vẳng đâu đây lời câu đối của cụ Nhu (ở Nghi Trường – Nghi Lộc – Nghệ An) viếng cụ Đồ Mỹ vào một ngày bảy mươi năm trước (1941):

“Người hay là đá? Tại sao nhiều phen nghiền xương mà không chết nơi Côn Lôn đảo biển? Than ơi!Muôn dặm chốn rừng sâu, buồng kín đầy ma quỷ, nghìn lần núi tuyết, dãi gió dầm sương, tưởng sẽ hóa ra cây đàn gảy, con gà gọi, bánh xe lăn, mà nên kẻ sĩ ngang tàng khắp thiên hạ/ Người có đơn thuốc thần diệu chăng? Nhuốm được nhiều màu da, tóc, bèn sống trọn ở dưới chân ngọn núi Động Thờ, ngọn núi tháp ấy, tốt, tốt, tốt, một bồ sâm truật, bồi bổ cho khí cốt, vài tập thơ văn”…
Trần Ngọc Khánh 
(Gv trường THCS Vĩnh Thành – Yên Thành – Nghệ An)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin cũ hơn

LỜI NGỎ

  Hội nhóm Quán Chiêu Văn là nơi dành cho những người yêu thích văn chương và viết lách lui tới giao lưu sinh hoạt và chia sẻ cùng nhau về sở thích. Thành viên tự nguyện tham gia, không phân biệt vùng miền, tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp và vị trí công tác... Tất cả thành viên đều...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về Quán Chiêu Văn?

Thống kê
  • Đang truy cập9
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm8
  • Hôm nay1,274
  • Tháng hiện tại36,851
  • Tổng lượt truy cập3,087,788
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây